შპს „ჯეოსელის“ წინააღმდეგ მომხმარებელ რ. ცხვედიანის საჩივრის განხილვის თაობაზე
გამოქვეყნების თარიღი აგვისტო 14, 2017 12:47
მიღების თარიღი აგვისტო 03, 2017
შპს „ჯეოსელის“ წინააღმდეგ მომხმარებელ რ. ცხვედიანის საჩივრის განხილვის თაობაზე
I. დავის აღწერა.
საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (შემდგომში - კომისია) აღნიშნავს, რომ კომისიაში შემოვიდა მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის (შემდგომში - საზოგადოებრივი დამცველი) მომართვა (კომისიაში რეგისტრაციის Nშ/10/3463-17; 28.04.17) თანდართული დოკუმენტაციით, საიდანაც ირკვევა, რომ საზოგადოებრივ დამცველის სამსახურში შემოვიდა შპს „ჯეოსელის“ აბონენტის რ. ცხვედიანიას საჩივარი (N9/1008; 09.03.2017). მომართვის თანახმად, 2016 წლის 23 ნოემბერს, აბონენტმა მის სარგებლობაში არსებული ნომრიდან - 577 952XXX გააგზავნა მოკლე ტექსტური შეტყობინება, რის შემდგომ მას შეეზღუდა მობილური სატელეფონო მომსახურების მიწოდება. როგორც მომხმარებლისთვის გახდა ცნობილი, მას ანგარიშზე ერიცხებოდა დავალიანება 4,64 ლარის ოდენობით. მომხმარებლის განცხადებით, მას ბალანსზე ერიცხებოდა 6.16 ლარი და ასევე, გააქტიურებული ჰქონდა პაკეტი „მეტი ულიმიტო“. შესაბამისად, მისი განმარტებით, მოკლე ტექსტური შეტყობინება მას უნდა გაეგზავნა უფასოდ. მომხმარებელი სადაოდ ხდის დარიცხულ დავალიანებას, ითხოვს შესაბამის რეაგირებას და სათანადო ქმედების განხორციელებას შპს „ჯეოსელის“ მიმართ.
საზოგადოებრივი დამცველის მომართვაზე თანდართული შპს ,,ჯეოსელის“ წერილიდან (N9/1046; 11.04.2017) ირკვევა, რომ შპს ,,ჯეოსელსა“ და აბონენტ რ. ცხვედიანს შორის სააბონენტო ხელშეკრულება გაფორმდა 2016 წლის 12 აგვისტოს. ამავე წერილის თანახმად, რ. ცხვედიანს გააქტიურებული ჰქონდა 25 ლარის ღირებულების პაკეტი ,,მეტი ულიმიტო“, რომელიც მოიცავს: ულიმიტო ლოკალურ ზარებს, გარდა S1 (სილქნეტის მობილური ქსელი), გლობალსელის და GeoSim მიმართულებებზე; ულიმიტო სმს ადგილობრივ და საზღვარგარეთის მხოლოდ იმ მიმართულებებზე, სადაც ტარიფი 6 თეთრია. პაკეტი არ მოქმედებს მოკლე ნომრებზე გაგზავნილ შეტყობინებებზე; ინტერნეტი - 1 გბ. შპს ,,ჯეოსელის“ განმარტებით, პაკეტში ,,მეტი ულიმიტო“ არ შედის მმს მომსახურება, შესაბამისად, მმს მომსახურებით სარგებლობისას აბონენტს დაერიცხა /ჩამოეჭრა თანხა სატელეფონო ნომრის ანგარიშიდან. შპს ,,ჯეოსელის“ წერილიდან (N9/1046; 11.04.2017) ირკვევა, რომ აბონენტმა 2016 წლის 23 ნოემბერს გააგზავნა 72 მმს (თითოეულის ღირებულება 0,15 ლარი გადასახადების ჩათვლით). შპს ,,ჯეოსელის“ განცხადებით, აბონენტს დაერიცხა 10,80 ლარი და ანგარიშზე არსებული დადებითი ბალანსის გათვალისწინებით აბონენტი გადავიდა 4.64 ლარის დავალიანებაში. შპს ,,ჯეოსელის“ წერილის თანახმად, აბონენტისთვის მომსახურების შეზღუდვა ცალმხრივი სტატუსით მოხდა 2016 წლის 23 ნოემბერს 11:07 საათზე, ანგარიშზე წარმოქმნილი დავალიანების გამო. ამავე წერილის თანახმად, შპს ,,ჯეოსელს“ არ მოუხდენია აბონენტისთვის ინდივიდუალური შეტყობინების გზით ინფორმაციის მიწოდება მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე, ვინაიდან შპს ,,ჯეოსელის“ განმარტებით, 2016 წლის ნოემბერში შემდგომი გადახდის აბონენტებისთვის ჯერ კიდევ არ იყო დანერგილი ახალი საბილინგო სისტემა. შპს ,,ჯეოსელის“ განცხადებით, მმს-ის გაგზავნა ფიქსირდება როგორც დეტალურ ამონაბეჭდში, ასევე, აბონენტის მობილურ აპარატში. შპს ,,ჯეოსელის“ წერილის თანახმად, აბონენტისაგან წერილობითი მომართვა მიღებული იყო 2016 წლის 23 ნოემბერს, რაზეც შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ პასუხი გაიგზავნა 2016 წლის პირველ დეკემბერს. ასევე, ახალი მომართვა გაფორმდა 2016 წლის 3 დეკემბერს, რაზეც მომხმარებელმა პასუხი მიიღო შპს ,,ჯეოსელის“ მომსახურების ოფისის თანამშრომლისგან.
შპს ,,ჯეოსელის“ (N9/1046; 11.04.2017) წერილს თან ერთვის შემდეგი დოკუმენტაცია: სააბონენტო ხელშეკრულება; აბონენტის 2016 წლის 23 ნომებრის განაცხადი; შპს ,,ჯეოსელის“ საპასუხო წერილი (01.12.2016; №145-85) აბონენტს; 2016 წლის 23 ნოემბრის დეტალური ამონაწერი ნომერზე 577 952XXX; აბონენტის 2016 წლის 3 დეკემბრის წერილი; შპს ,,ჯეოსელის მომსახურების ოფისის თანამშრომლის პასუხი აბონენტის 2016 წლის 3 დეკემბრის წერილზე.
საზოგადოებრივი დამცველი თავის მომართვაში ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დეტალურ ამონაწერში მმს-ის ღირებულება ფიქსირდება 12 თეთრი, ხოლო შპს ,,ჯეოსელის“ მხრიდან ელექტრონულ ფოსტაზე ინფორმაციის მიწოდებისას მომხმარებელს განემარტა, რომ ერთი მმს-ის ღირებულება შეადგენს დღგ-სა და აქციზის გათვალისწინებით 15 თეთრს, ვინაიდან, დეტალურ ამონაწერში მომსახურების საფასური მითითებულია დღგ-ს (18%) და აქციზის (8%) გარეშე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საზოგადოებრივი დამცველს მიაჩნია, რომ შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ დარღვეულია „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტით (შემდგომში „რეგლამენტი“) გათვალისწინებული შემდეგი ნორმები:
1. „რეგლამენტის“ მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტი, რომლის თანახმადაც, მომსახურების მიმწოდებელი ვალდებულია მომხმარებელს ინდივიდუალური შეტყობინებით მიაწოდოს ინფორმაცია, მომსახურების პირობების იმგვარი ცვლილების შესახებ, რაც ზრდის მომხმარებელზე დაკისრებული ვალდებულებების მოცულობას ან/და იმგვარად ცვლის მომსახურების პირობებს, რომ აღნიშნულს შეუძლია არსებითი გავლენა მოახდინოს მომხმარებლის გადაწყვეტილებაზე მომსახურების მიღების გაგრძელების თაობაზე, ასევე, ინფორმაცია წინამდებარე რეგლამენტით დადგენილი წესით მომსახურების შეზღუდვის ან/და მომსახურების მიმწოდებლის ინიციატივით მომსახურების ვადაზე ადრე შეწყვეტის თაობაზე.
საზოგადოებრივი დამცველი აღნიშნავს, რომ შპს ,,ჯეოსელის“ წერილობითი განმარტებიდან (№9/1046; 11.04.2017) დასტურდება, რომ მას არ მოუხდენია აბონენტისათვის ინდივიდუალური შეტყობინების გზით ინფორმაციის მიწოდება, ვინაიდან 2016 წლის ნოემბერში შემდგომი გადახდის აბონენტებისათვის კომპანიას ჯერ კიდევ არ ჰქონდა დანერგილი ახალი საბილინგო სისტემა.
2. „რეგლამენტის“ მე-16 მუხლის ა) და ბ) ქვეპუნქტები, რომელთა თანახმადაც, მომსახურების შეზღუდვის შესახებ მომხმარებლის წინასწარი ინფორმირებისას კომპანიის მიერ გასაგზავნ ინდივიდუალურ შეტყობინებაში მითითებული უნდა იყოს: ა) მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვისა და მომსახურების შეზღუდვის მიზეზების დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში მომსახურების მიმწოდებლის მიერ მიღებული ზომების თაობაზე; ბ) სატელეფონო საცნობარო-საინფორმაციო ნომერი, რომელზეც მომხარებელს შეუძლია უფასოდ გაიგოს დეტალური ინფორმაცია მოსალოდნელი შეზღუდვის ფორმის, შეზღუდვას დაქვემდებარებული მომსახურების სახეების, ვადის, აგრეთვე შეზღუდვის მიზეზებისა (დავალიანებისა) და პრეტენზიების წარდგენის პროცედურების თაობაზე.
3. „რეგლამენტის“ მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტი, რომლის თანახმად, მომხმარებლისათვის მიწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს ზუსტი, უტყუარი, ამომწურავი და გასაგები, რომელსაც არ ექნება დამაბნეველი ან მაცდური ხასიათი.
4. „რეგლამენტის“ მე-6 მუხლის მე-2 პუნქტი, რომლის თანახმად, მომსახურების მიმწოდებელი კომისიას ან კომისიასთან მოქმედი მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივ დამცველს მათივე მოთხოვნით წარუდგენს მომხმარებლის საჩივართან დაკავშირებულ სრულ ინფორმაციას.
საზოგადოებრივი დამცველი უთითებს, რომ მოთხოვნის მიუხედავად, კომპანიამ არ წარმოუდგინა აბონენტთან გაფორმებული წერილობითი ხელშეკრულება, რომლითაც საზოგადოებრივ დამცველს ექნებოდა შესაძლებლობა გაცნობოდა მომსახურების მიწოდების პირობებს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საზოგადოებრივი დამცველი ითხოვს შპს ,,ჯეოსელის“ წინააღმდეგ მომხმარებელ რ. ცხვედიანის საჩივრის განხილვის მიზნით ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების დაწყებას. საზოგადოებრივი დამცველის მომართვას თან ერთვის შემდეგი დოკუმენტაცია: რ. ცხვედიანის საჩივარი (№9/1008; 09.03.2017); საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვა შპს „ჯეოსელს“ (№9/1005; 22.03.2017) და შპს „ჯეოსელის“ საპასუხო წერილი (№9/1046; 11.04.2017).
კომისია აღნიშნავს, რომ „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტის თ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობის განმახორციელებელ ავტორიზებულ პირთა შორის, აგრეთვე მათსა და მომხმარებლებს შორის წარმოშობილი დავების გადაწყვეტა თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში. ამავე კანონის 62-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომხმარებელთა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვას ზედამხედველობს კომისია. აღნიშნული კანონის 63-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, მომხმარებელთა განცხადებებსა და საჩივრებს კომისია განიხილავს ზეპირი მოსმენით, ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების წესით, გარდა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი გამონაკლისებისა და იმ შემთხვევებისა, როდესაც დავის გადაწყვეტა არ მოითხოვს ორგანიზებული პროცედურების განხორციელებას.
,,ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის 32–ე მუხლის მე–2 პუნქტის თანახმად, მომხმარებელთა განცხადებებისა და საჩივრების, ასევე მომხმარებელთა ინტერესების საზოგადოებრივი დამცველის განცხადების საფუძველზე მომსახურების მიმწოდებელსა და მომხმარებელს შორის დავა განიხილება კომისიის მიერ ზეპირი მოსმენით, ფორმალური ადმინისტრაციულ წარმოების წესით, ხოლო მე–4 პუნქტის შესაბამისად, მომხმარებელსა და მომსახურების მიმწოდებელს შორის დავის განხილვისას კომისია ხელმძღვანელობს “ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ” საქართველოს კანონისა და საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიის საქმიანობის მარეგულირებელი წესების შესაბამისად.
მომხმარებელი რ. ცხვედიანი შპს ,,ჯეოსელის“ აბონენტს ნომრით 577 952XXX წარმოადგენს 2016 წლის 12 აგვისტოდან, რაც დასტურდება შპს ,,ჯეოსელსა“ და მომხმარებელს შორის გაფორმებული სააბონენტო ხელშეკრულებით და შპს ,,ჯეოსელის“ წერილით (№9/1046; 11.04.2017).
შპს ,,ჯეოსელი“ ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის ვ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, წარმოადგენს ავტორიზებულ პირს, რომელიც ახორციელებს ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელებით უზრუნველყოფას, ხოლო ამავე კანონის მე-2 მუხლის ძ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, წარმოადგენს ელექტრონული საკომუნიკაციო მომსახურების მიმწოდებელს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, 2017 წლის პირველ ივნისს კომისიამ მიიღო გადაწყვეტილება (№370/23) შპს „ჯეოსელის“ წინააღმდეგ მომხმარებელ რ. ცხვედიანის საჩივრის განხილვის მიზნით ფორმალური ადმინისტრაციული წარმოების დაწყების თაობაზე“. ამავე გადაწყვეტილებით, საკითხის განხილვის მიზნით ზეპირი მოსმენის გამართვის თარიღად განისაზღვრა 2017 წლის 22 ივნისი.
2017 წლის 12 ივნისს, კომისიის აპარატის სამართლებრივ დეპარტამენტს გადაეცა კომისიის აპარატის სატელეფონო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (Nშ-10/4423-17; 12.06.2017), რომელშიც აღნიშნულია, რომ 2016 წლის 23 ნოემბერს შპს ,,ჯეოსელის“ მომხმარებლის რ. ცხვედიანის მიერ სატელეფონო ნომრით 577952XXX მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნის ფაქტის ნამდვილობის დადასტურება მხოლოს საბილინგო მონაცემებით შეიძლება. ამავე სამსახურებრივი ბარათის თანახმად, შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ მობილური სატელეფონო მომსახურების (მათ შორის, მულტიმედიური შეტყობინებების გაგზავნის) საფასურის საბილინგო მონაცემებში აქციზისა და დღგ-ს ჩათვლით ასახვისა და ასევე, მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებელთა ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ ინფორმირების უზრუნველყოფის ფაქტის დადგენის მიზნით, შეძენილ იქნა შპს ,,ჯეოსელის“ სიმ ბარათი სატელეფონო ნომრით 558467501, საიდანაც მოხდა ოთხი მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნა, თითოეულზე შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ იქნა დარიცხული 0,15 თეთრი. ბალანსის 0,05 თეთრამდე ამოწურვის შემდეგ ზემოაღნიშნულ ნომერზე მომსახურება შეიზღუდა და შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ არ იქნა უზრუნველყოფილი შეტყობინების გამოგზავნა მოსალოდნელი მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე. კომისიის აპარატის სატელეფონო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათს თან ერთვის სააბონენტო ნომრის 558467501 საბილინგო მონაცემები.
კომისიის 2017 წლის 22 ივნისის ზეპირი მოსმენის სხდომაზე გამოცხადდნენ მომხმარებელი რ. ცხვედიანი, შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელი ლ. გიორგაძე და საზოგადოებრივი დამცველი თამთა ტეფნაძე.
მომხმარებელმა რ. ცხვედიანმა აღნიშნა, რომ აგზავნიდა ათ-ათ მოკლე ტექსტურ შეტყობინებებს და აღნიშნულის გათვალისწინებით დასვა კითხვა, თუ როგორ გარდაიქმნა ათიდან ცხრა მოკლე ტექსტური შეტყობინება მოკლე მულტიმედიურ შეტყობინებად. ასევე. მან დასვა საკითხი, თუ რატომ გადაახდევინეს 15 თეთრი, თუ მომსახურების საფასური მითითებული იყო 12 თეთრი. ასევე, მან აღნიშნა, რომ გაუგებარი იყო თუ როგორ დაიანგარიშა შპს ,,ჯეოსელმა“ მისთვის დარიცხული დავალიანება. მისი განცხადებით, მას ბალანსზე ერიცხებოდა 6.16 ლარი, ხოლო დავალიანება დაერიცხა 4.64 ლარის ოდენობით.
შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ 2016 წლის 23 ნოემბერს აბონენტმა გააგზავნა 72 მულტიმედიური შეტყობინება, თითოეულის ღირებულება შეადგენს 15 თეთრს. მისი განმარტებით, აბონენტს დაერიცხა 10.80 ლარი. ანგარიშზე არსებული დადებითი ბალანსის გათვალისწინებით, მომხმარებელი გადავიდა 4.64 ლარის დავალიანებაში. ლ. გიორგაძის განცხადებით, ე.წ ანდროიდის, სმარტფონის მომხმარებლისთვის ცნობილია, რომ როდესაც მოკლე ტექსტური შეტყობინების ტექსტი არის 160 სიმბოლოზე მეტი (თითოეულ მოდელს აქვს თავისი პარამეტრები), იგზავნება მულტიმედიური შეტყობინება. ასევე, თუ სმარტფონს გააჩნია ინტერნეტთან წვდომა, პროგრამულად გაწერის შემთხვევაში, პრიორიტეტს ანიჭებს, რომ ინტერნეტით გაიგზავნოს ტექსტური შეტყობინება და სავარაუდოდ ეს გარემოება იყო. საბილინგო სისტემაში მომსახურების საფასურის დღგ-სა და აქციზის გარეშე მითითებასთან დაკავშირებით, ლ. გიორგაძემ აღნიშნა, რომ გარკვეული სუბიექტები ამ გადასახადისგან არიან თავისუფალი. მან ასევე აღნიშნა, რომ 2016 წლის პირველ დეკემბერს კომპანიაში შეიცვალა ბილინგი, რომელშიც ყველა ტარიფი გადასახადის ჩათვლით არის ასახული 577 სანომრე რესურსზე.
საზოგადოებრივი დამცველისთვის სააბონენტო ხელშეკრულების არასრულად წარმოდგენასთან დაკავშირებით შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მან წარმოადგინა მომხმარებელთან გაფორმებული ხელშეკრულების პირველი გვერდი, სადაც მითითებულია მისი რეკვიზიტები და ხელმოწერა. ხელშეკრულების დანარჩენი გვერდები არის სტანდარტული, ყველასთვის ერთნაირი და ატვირთულია ვებგვერდზე 2012 წლიდან. შესაბამისად, ხელმისაწვდომი იყო როგორც ნებისმიერი მოქალაქისთვის და კომისიისთვის, ისე საზოგადოებრივი დამცველისთვის, რის გამოც, ლ. გიორგაძის განმარტებით, კომპანიამ მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების ნაწილის გამოგზავნა იქნებოდა საკმარისი.
მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებლის ინდივიდუალური შეტყობინების ინფორმირების ვალდებულებასთან დაკავშირებით, შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ შპს ,,ჯეოსელის“ მხრიდან ადგილი ჰქონდა ,,რეგლამენტის“ მე-16 მუხლის დარღვევას, კერძოდ, სადავო პერიოდში შპს ,,ჯეოსელი“ შეტყობინებას არ აგზავნიდა, თუმცა, ეს მოხდა გასული წლის 23 ნოემბერს, როდესაც უკვე იყო მიღებული კომისიის გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ჯეოსელს“ საბილინგო სისტემის შესაცვლელად განესაზღვრა ვადა 2017 წლის პირველ თებერვლამდე. მისი განცხადებით, 2016 წლის პირველი დეკემბრიდან 577–ის ნუმერაციის რესურსის მომხარებლებთან მიმართებით აღნიშნული დარღვევა აღმოფხვრილია, ხოლო „ლაი–ლაის“ სისტემა მუშაობს ისე, რომ ვიდრე ბალანსი არ გახდება ნულის ტოლი, შეტყობინება არ იგზავნება მომხმარებელთან. შესაბამისად, ვინაიდან კომისიის მიერ ჩატარებული მონიტორინგის დროს 5 თეთრი იყო ანგარიშზე, შეტყობინება არ გაგზავნილა. მან აღნიშნა, რომ რადგანაც 577-ის საბილინგო სისტემამ გაამართლა, მომდევნო წელს ლაი-ლაის საბილინგო სისტემაც შეიცვლებოდა.
საზოგადოებრივმა დამცველმა აღნიშნა, რომ როდესაც შპს „ჯეოსელს“ გაეგზავნა მოთხოვნა დოკუმენტაციის წარმოდგენის თაობაზე, მან წარმოადგინა ხელშეკრულების მხოლოდ ის ნაწილი, რაზეც მომხმარებელი აწერდა ხელს, შესაბამისად, ხელშეკრულების სრულყოფილად წარმოდგენის ვალდებულება არ შესრულებულა. მან ითხოვა, კომისიას შეეფასებინა, საკმარისი იყო თუ არა ამ ფორმით წერილობითი ხელშეკრულების წარმოდგენა იმ დროს, როდესაც ,,რეგლამენტის“ შესაბამისად კომპანიას აქვს კომისიისა და საზოგადოებრივი დამცველისთვის საჩივართან დაკავშირებული ინფორმაციის სრულყოფილად წარმოდგენის ვალდებულება. მისი აზრით, საინფორმაციო უზრუნველყოფის ვალდებულების ნაწილზე მსჯელობის შემდგომ, დადგინდებოდა კომპანიის მხრიდან რეგლამენტის მე–105 მუხლის პირველი პუნქტის დარღვევის საკითხი.
კომისიის სხდომაზე რ. ცხვედიანმა აღნიშნა, რომ შესაძლებელია სახლში ჰქონდეს შპს „ჯეოსელთან“ გაფორმებული ხელშეკრულება, სავარაუდოდ ხელშეკრულება მის სამსახურს გადაეცა და შესაბამისად, ის ვერ უარყოფს ხელშეკრულების არსებობას. მან დამატებით აღნიშნა, რომ მის მიერ გაგზავნილი მოკლე ტექსტური შეტყობინებების ტექსტი არ აღემატებოდა 160 სიმბოლოს და მათი გაგზავნისას ინტერნეტი ჩართული არ ჰქონდა.
საკითხის დამატებით შესწავლის მიზნით, კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტს დაევალა შეემოწმებინა შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებლის ინფორმირების ვალდებულების დაცვა 577 ინდექსის ნომერზე. აქედან გამომდინარე, ზეპირი მოსმენის გაგრძელების მიზნით კომისიის სხდომა დაინიშნა 2017 წლის 29 ივნისს.
კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათებიდან (№შ-10/4821-17; 28.06.2017; №შ-10/4828-17; 28.06.2017) ირკვევა, რომ თანხის ამოწურვის გამო სერვისის შეზღუდვის შესახებ შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების შესწავლის მიზნით შეძენილი იქნა შპს ,,ჯეოსელის“ სიმ ბარათი სატელეფონო ნომრით 577422406, საიდანაც 2017 წლის 26 ივნისს განხორციელდა ზარები. ბალანსის 0,01 თეთრამდე ამოწურვის შემდეგ შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ არ იქნა უზრუნველყოფილი შეტყობინების გამოგზავნა მოსალოდნელი მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე. ბალანსის მთლიანად ამოწურვის შემდეგ ზემოთ მითითებულ ნომერზე მიღებულ იქნა შეტყობინება ,,თქვენი ნომერი გაითიშა ცალმხრივად ბალანსის ამოწურვის გამო“, რის დასადასტურებლადაც წარმოდგენილ იქნა აღნიშნული შეტყობინების ამსახველი ფოტო-გამოსახულება.
ზეპირი მოსმენის სხდომა გაიმართა 2017 წლის 6 ივლისს, რომელსაც ესწრებოდნენ მომხმარებელი რ. ცხვედიანი, შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელი ლ. გიორგაძე და საზოგადოებრივი დამცველი თ. ტეფნაძე.
ლ. გიორგაძემ საზოგადოებრივი დამცველისთვის მომსახურების დეტალური პირობების ამსახველი ხელშეკრულების ნაწილის წარმოუდგენლობასთან დაკავშირებით აღნიშნა, რომ ეს ხელშეკრულება კომისიასთან შეთანხმდა 2012 წელს, გამოქვეყნდა კომპანიის ვებ-გვერდზე და მიეწოდა საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურს. შესაბამისად, კომპანიამ არ მიიჩნია საჭიროდ საზოგადოებრივი დამცველისთვის აბონენტთან გაფორმებული ხელშეკრულების პირველი გვერდისთვის დაერთოთ მომსახურების პირობების ამსახველი ხელშეკრულების ნაწილი, რომელიც ისედაც საყოველთაოდ ცნობილია.
საზოგადოებრივმა დამცველმა აღნიშნა, რომ ასეთი ფორმით წარმოდგენილი ხელშეკრულებიდან არ ჩანს, რომ მომხმარებელმა მომსახურების პირობების გაცნობის შესაბამისად, გააზრებულად მოაწერა ხელი ხელშეკრულებას. საზოგადოებრივი დამცველის აზრით, კარგი იქნებოდა კომისიას ემსჯელა და შეეფასებინა, დასტურდება თუ არა ინფორმაციის სრულყოფილად წარმოდგენის ფაქტი, როცა მხარე ფრაგმენტულად წარმოადგენს ხელშეკრულების ნაწილს.
შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის განმარტებით, ხელშეკრულების პირველ გვერდზე აბონენტი ხელმოწერით ადასტურებს, რომ იგი გაეცნო ამ ხელშეკრულების დანართს. აბონენტს გადაეცემა ხელშეკრულება, ეცნობა პირობებს, პირობებზე დათანხმების შემთხვევაში, აწერს ხელს ხელშეკრულებას და თან მიაქვს, ხოლო კომპანია იტოვებს ხელშეკრულების აბონენტის მიერ ხელმოწერილ პირველ გვერდს. მისი განმარტებით, აბონენტთან დადებული ხელშეკრულების სრულად შენახვის მიზნობრიობა ნებისმიერი, მათ შორის, სამართლებრივი თვალსაზრისით ნულის ტოლია. მან დამატებით, აღნიშნა, რომ 2012 წელს კომისიასთან შეთანხმებული ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები არ შეუცვლიათ.
მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებლის ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარი ინფორმირების ვალდებულებასთან დაკავშირებით, შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ აღნიშნული დარღვევა ფიქსირდება 2016 წლის ნოემბერში, როდესაც მოქმედებდა ძველი საბილინგო სისტემა, რომელსაც მომხარებლის მომსახურების შეზღუდვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ მიწოდების საშუალება არ გააჩნდა. მისი განცხადებით, კომისიას აქვს მიღებული გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ჯეოსელს“ მიეცა ვადა ამ პრობლემის აღმოსაფხვრელად.
შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა კომისიის სხდომაზე წერილობით ფორმატში წარმოადგინა ორი ცხრილი, რომელშიც, მისი განმარტებით, აღწერილი იყო იმ შეტყობინებების და შემთხვევების მხოლოდ 30 %, როცა ხდება აბონენტის ინფორმირება. მისი განცხადებით, როცა აბონენტს ნაყიდი აქვს მომსახურების პაკეტი - ულიმიტო საუბარი და ულიმიტო ინტერნეტი და მას ანგარიშზე აქვს 5 თეთრი, ამასთან, სისტემა მოწყობილია იმგვარად, რომ 5 თეთრზე აბონენტმა უნდა მიიღოს შეტყობინება მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვისა და ბალანსის შევსების აუცილებლობის თაობაზე. მისი განცხადებით, როცა მომხმარებელს შეძენილი აქვს მომსახურების პაკეტი და ამავდროულად ნომრის ანგარიშზე აქვს ბალანსი, (მათ შორის, ნულოვანი) იგი შეუზღუდავად ღებულობს ამ პაკეტის შემადგენელ ყველა სერვისს. რამდენჯერაც სისტემა დაინახავს, რომ ბალანსი არის ლარი ან 5 თეთრი, აბონენტს იმდენჯერ მიუვა შეტყობინება, რომ მომსახურება შეიძლება შეეზღუდოს და ბალანსი უნდა შეავსოს იმ პირობებში, როცა აბონენტს დარჩენილი აქვს მაგალითად, 28 დღე ულიმიტო პაკეტის მოქმედების ვადის გასვლამდე. შესაბამისად, აბონენტი რომ არ დაბნეულიყო, აქცენტი გაკეთდა საპაკეტო სისტემაზე.
კომისიის სხდომაზე მომხმარებელმა რ. ცხვედიანმა აღნიშნა, რომ სადავოდ ხდიდა შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ საბილინგო მონაცემებში მომსახურების საფასურის არასწორად მითითებას და ასევე, მისთვის მომსახურების საფასურის დარიცხვას მულტიმედიური შეტყობინებების გაგზავნისთვის, რომლებიც, მისი განცხადებით, მას არ გაუგზავნია.
კომისიის 2017 წლის 13 ივლისის სხდომაზე გამოცხადდა შპს ,,ჯეოსელის“ იურისტი ა. ყუფარაძე, რომელმაც იშუამდგომლა სხდომის 21 ივლისისთვის გადადების თაობაზე, იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ კომისიის მიერ დასმულ საკითხებზე პასუხის გაცემას შეძლებდა შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელი ლ. გიორგაძე, რომელიც მონაწილეობას ღებულობდა წინამდებარე დავის განხილვაში. კომისიის სხდომას არ ესწრებოდა მომხმარებელი რ. ცხვედიანი, რომელიც კომისიის სხდომის ჩატარების თარიღისა და დროის თაობაზე გაფრთხილედა კომისიის 2017 წლის 6 ივლისის სხდომაზე. შპს ,,ჯეოსელის“ შუამდგომლობის საფუძველზე კომისიის სხდომა გადაიდო 2017 წლის 21 ივლისისთვის, რის თაობაზეც წერილობით ეცნობა მომხმარებელ რ. ცხვედიანს (კომისიის წერილი N03/2451-17; 14.07.2017; წერილის მიღება რ. ცხვედიანმა ელექტორნული ფოსტით დაადასტურა 2017 წლის 17 ივლისს.)
კომისიის 2017 წლის 21 ივლისის სხდომაზე გამოცხადდა შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელი ლ. გიორგაძე. მომხმარებელი რ. ცხვედიანი არ ესწრებოდა კომისიის სხდომას და მას კომისიაში არ წარმოუდგენია შუამდგომლობა სხდომის გადადების თაობაზე.
კომისიის 2017 წლის 21 ივლისის სხდომაზე შპს ,,ჯეოსელს“ დაევალა სამი სამუშაო დღის ვადაში კომისიაში წარმოედგინა მულტიმედიური შეტყობინების ტარიფის (2017 წლის ნოემბრის მდგომარეობით) კალკულაცია, კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ბაზრის რეგულირების დეპარტამენტს დაევალა შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ მომხმარებელ რ. ცხვედიანისთვის 2017 წლის 23 ნოემბერს გაგზავნილი მულტიმედიური შეტყობინებისთვის დარიცხული თანხის, მათ შორის, გადასახადების (აქციზი და დღგ) სიზუსტის შემოწმება, ხოლო საზოგადოებრივ დამცველს ეთხოვა შეესწავლა საზღვარგარეთის ქვეყნების რეგულაციები და პრაქტიკა ელექტრონული საკომუნიკაციო მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებელთა წინასწარი ინფორმირების სისტემების თაობაზე. კომისიის სხდომა დაინიშნა 2017 წლის 3 აგვისტოს, რის თაობაზეც მომხმარებელ რ. ცხვედიანს ეცნობა 2017 წლის პირველ აგვისტოს, რაც მან დაადასტურა კომისიის წერილის (N03/2602-17; 01.08.2017) ასლზე ხელმოწერით.
კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ბაზრის რეგულირების დეპარტამენტის მოხსენებითი ბარათის (Nშ-10/5594-17; 28.07.2017) თანახმად, 2017 წლის 27 ივლისს შპს „ჯეოსელის“ მიერ კომისიაში წარმოდგენილი იქნა მოქალაქე რ. ცხვედიანის მიერ 2016 წლის 23 ნოემბერს გაგზავნილი მმს-ების ამონაწერი, სადაც მითითებულია დრო, ღირებულება (დღგ-ს და აქციზის გარეშე), ნომერი (სადაც გაიგზავნა მმს-ი), განხორციელებული სერვისი (კოდი) და მმს-ების რაოდენობა. შპს „ჯეოსელის“ შიდა ელექტრონული მიმოწერიდან ირკვევა, რომ ამონაწერში მმს-ის ღირებულება მოცემულია დღგ-ს და აქციზის გარეშე. კერძოდ, ერთი მმს-ის ღირებულება მითითებულია 0,117702448 ლარის ოდენობით. აღნიშნულ თანხაზე აქციზის 8%-ის (0,009416) და შემდეგ დღგ-ს 18%-ის (0,0229) გადასახადების დამატებით მიიღება 0,15 ლარი (0.1177024482 + (0.1177024482 X 8%) = 0.1271 + (0.1271 X 18%) = 0.15).
საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვის (Nშ-10/5749-17; 03.08.2017) თანახმად, საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურმა სატელეკომუნიკაციო დარგში მომსახურების მიმწოდებელი კომპანიების მიერ მომხმარებელთა ინდივიდუალური გზით წინასწარი ინფორმირების ეფექტიან მექანიზმთან მიმართებით შეისწავლა დიდი ბრიტანეთის, ფინეთის, პოლონეთის და ავსტრალიის ქვეყნების გამოცდილება. მისი განმარტებით, დიდ ბრიტანეთში მომსახურების შესაძლო შეზღუდვის/შეწყვეტის შესახებ მომხმარებელთა წინასწარ ინფორმირებასთან მიმართებით მოქმედებს ზოგადი სახის ნორმები, რომელთა თანახმად, მომსახურების მიმწოდებლებმა უნდა იმოქმედონ სამართლიანად, მისცენ თავიანთ მომხმარებლებს შესაძლებლობა მიიღონ ზუსტი და დროული ინფორმაცია მათი დანახარჯების შესახებ, მათ შორის, კომპანიებმა უნდა უზრუნველყონ მომხმარებლებისათვის შეტყობინების გაგზავნა, როდესაც ისინი აღწევენ მომსახურების მოცულობის ამოწურვამდე გარკვეულ ეტაპს (ანგარიშის გამოყენებად ოდენობას) და შესაბამისად მისცენ შესაძლებლობა მოახდინონ ყოველთვიური დანახარჯების მონიტორინგი და მართვა. რაც შეეხება, მომსახურების შეზღუდვისა და შეწყვეტის შესახებ მომხმარებელთა ინფორმირებისათვის შეტყობინების გაგზავნის დროს/ეტაპს, აღნიშნული საკითხი დაკონკრეტებული არ არის.
მიმართვაში აღნიშნულია, რომ „Ofcom“-მა შეიმუშავა „მოულოდნელად მაღალი საფასურის“ შესახებ სარეკომენდაციო დოკუმენტი - Unexpectedly High Bills (UHBs), სადაც „Ofcom“-ი მოუწოდებს ოპერატორ კომპანიებს გადადგან შესაბამისი ნაბიჯები მომხმარებლებისათვის მოულოდნელად მაღალი საფასურის (UHBs) დარიცხვის რისკებისა და უარყოფითი ზეგავლენებისაგან თავის არიდების მიზნით. ამ დოკუმენტით ასევე აღნიშნულია, რომ სერვის პროვაიდერმა ვებ-გვერდზე უნდა გამოაქვეყნოს ინფორმაცია გაუთვალისწინებელი ხარჯების თავიდან არიდების საშუალებებზე.
ზემოაღნიშნულ დოკუმენტში მოცემულია მოულოდნელად მაღალი საფასურის (UHBs) წარმოშობის 3 ძირითადი მიზეზი: ზარის განხორციელება ისეთ ნომრებზე, რომელსაც არ მოიცავს სამომხმარებლო პაკეტი (მაგალითად, არაგეოგრაფიულ ნომრებზე ზარის განხორციელებისთვის განსაზღვრული საფასურის ოდენობის შესახებ არაინფორმირებული მომხმარებელი); ხმოვანი მომსახურების ან/და პაკეტით მოცული ინტერნეტ მეგაბაიტების მოცულობის გადაჭარბება; სამომხმარებლო პაკეტით გათვალისწინებული მეგაბაიტების მიღმა ინტერნეტ მომსახურების მიღება. Ofcom-ის სარეკომენდაციო დოკუმენტში აღნიშნულია, რომ მნიშვნელოვანია მომხმარებელთა ინფორმირება იმასთან დაკავშირებით თუ რას მოიცავს და რას არ მოიცავს სამომხმარებლო პაკეტი და, ასევე, რა საფასურია განსაზღვრული სამომხმარებლო პაკეტით გაუთვალისწინებელი მომსახურებების მიღებისთვის. Ofcom-ის მიერ წარმოდგენილი რეკომენდაციების თანახმად, მნიშვნელოვანია კომპანიებმა შექმნან და განავითარონ ისეთი საშუალებები, რაც ხელს შეუწყობს მომხმარებლებს აკონტროლონ მიღებული მომსახურებების მოცულობა ეტაპობრივად და აღნიშნულის თაობაზე მარტივად აღსაქმელი ფორმით მიიღონ ინფორმაცია (კონტრაქტით გაწერილი პირობების მეშვეობით). Ofcom-ი მიიჩნევს, რომ მსგავსი ღონისძიებები გადამწყვეტია მომხმარებელთა მიერ ინფორმირებული გადაწყვეტილების მისაღებად, მათი საჭიროებებისათვის ყველაზე მისაღების მომსახურების მისაღებად მობილური ტელეფონის მეშვეობით. Ofcom-ის რეკომენდაციების თანახმად, ოპერატორმა კომპანიებმა უნდა შეიმუშავონ სხვადასხვა ღონისძიებები მოულოდნელად მაღალი საფასურის (UHBs) შესამცირებლად. ყველა ოპერატორმა უნდა შეიმუშაოს მექანიზმი, რომლითაც უზრუნველყოფს მომხმარებელთა მიერ მათ მიერ მოხმარებული მომსახურების მოცულობის მონიტორინგის საშუალებას, მაგალითად, დარიცხული საფასურის ონლაინ შემოწმება ან აპლიკაცია (‘apps’), რომლის ჩამოტვირთვაც მომხმარებლებს შეეძლებათ მობილურის მეშვეობით. საზოგადოებრივი დამცველის განცხადებით, „ვოდაფონი“, რომელიც ბრიტანული მულტინაციონალური ტელეკომუნიკაციების ოპერატორია, უზრუნველყოფს წინასწარი შეტყობინების ეტაპობრივ სისტემას მომხმარებელთათვის, როდესაც მათ მიერ მოხმარებულმა მომსახურების მოცულობამ მიაღწია 50%, 85% და 100%-ს. საგულისხმოა, რომ მაგალითად, ავსტრალიაში მყოფ მომხმარებელს წინასწარი შეტყობინება ეგზავნება ადგილობრივი დროით დილის 07:00 საათიდან საღამოს 23:00 საათამდე. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ SMS შეტყობინების ადრესატამდე მისვლის შეფერხების დრო დასაშვებია 18 საათამდე. საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვის თანახმად, იმისათვის, რომ მომხმარებელი ავარიდოთ სხვადასხვა გაუთვალისწინებელ ხარჯს, ოპერატორებმა აქტიური ნაბიჯები უნდა გადადგან, რათა პროაქტიულად უზრუნველყონ მომხმარებელთა ინფორმირება SMS-ისა და ელ.ფოსტაზე შეტყობინების გაგზავნის გზით. Ofcom ხაზგასმით მიუთითებს, რომ ოპერატორებმა საკმაოდ დეტალური რეკომენდაციები/რჩევები უნდა მიაწოდონ მომხმარებლებს ამ შეტყობინების ფორმებით, რომლებიც ასევე უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას დამატებითი მომსახურებების ღირებულების შესახებ ანდა გაფრთხილებას იმის თაობაზე, რომ კონკრეტული სახის მომსახურება არ შედის უკვე შეძენილ სამომხმარებლო პაკეტში.
მიმართვის თანახმად, ფინეთის „საინფორმაციო საზოგადოების კოდექსის“ თანახმად, სატელეკომუნიკაციო ოპერატორს უფლება აქვს შეუზღუდოს აბონეტს სატელეკომუნიკაციო მომსახურების გამოყენება, თუ მომხმარებელი აჭარბებს მომსახურების მოცულობის ლიმიტს, რა დროსაც სატელეკომუნიკაციო ოპერატორი ვალდებულია წინასწარ შეატყობინოს მომხმარებელს მომსახურების შეზღუდვის გამოყენების შესახებ და აცნობოს თუ როგორ აიცილოს თავიდან აღნიშნული შეზღუდვა. რაც შეეხება, მომსახურების შეზღუდვისა და შეწყვეტის შესახებ მომხმარებელთა ინფორმირებისათვის შეტყობინების გაგზავნის დროის მონაკვეთს/ეტაპს, აღნიშნული საკითხი განსაზღვრული არ არის.
საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვის თანახმად, პოლონეთის ,,ტელეკომუნიკაციის კანონის“ შესაბამისად, კომპანიას შეუძლია გააუქმოს ხელშეკრულება აბონენტთან, რომელსაც შეუზღუდა ან შეუჩერა მომსახურების მიწოდება, მიუხედავად წინასწარი გაფრთხილების არაეფექტური მიმართვისა: 1) გაესტუმრებინა დავალიანება 15 დღის განმავლობაში, თუკი ადგილი ჰქონდა მომსახურების საფასურის გადახდის დაყოვნებას; 2) არ აღმოფხვრა შეჩერების შეზღუდვის საფუძველი. რაც შეეხება მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის შესახებ მომხმარებელთათვის ინფორმაციის მიწოდებას, წინასწარი გაფრთხილების შესახებ შეტყობინების კონკრეტული თარიღი/ეტაპი მითითებული არ არის.
საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვის თანახმად, ავსტრალიის ტელეკომუნიკაციებისა და მაუწყებლობის მარეგულირებლის მიერ 2013 წლის 1 სექტემბერს მიღებული „სატელეკომუნიკაციო სფეროს მომხმარებელთა დაცვის კოდექსით“ (the TCP code) უზრუნველყოფილია წინასწარი ინფორმირების გზით მომხმარებელთა დაცვა გაუთვალისწინებელ ხარჯთან დაკავშირებით. მომხმარებლებისათვის სატელეკომუნიკაციო მომსახურების გათიშვის, შეჩერების ან შეზღუდვის შესახებ შეტყობინებასთან დაკავშირებით განსაზღვრულია, რომ მომხმარებელს მინიმუმ 5 სამუშაო დღით ადრე უნდა გაეგზავნოს გაფრთხილება სატელეკომუნიკაციო მომსახურების შეჩერებამდე, გათიშვამდე ან შეზღუდვმდე; მათ შორის, შეწყვეტის უახლოესი თარიღისა და კორესპონდენციის გაცემის თარიღის მითითებით, თუ ისინი ინფორმირებულნი არიან წერილობითი ფორმით. საზოგადოებრივი დამცველი უთითებს, რომ „ოპტუსი“, რომელიც მეორე უდიდესი სატელეკომუნიკაციო კომპანიაა ავსტრალიაში, ასევე უზრუნველყოფს ინდივიდუალური გზით მომხმარებელთა წინასწარი შეტყობინების ეფექტიან სისტემას ეტაპობრივად, როგორც კი მომსახურების მოცულობა ამოიწურება 50%-ით, 85%-ით და 100%-ით.
საზოგადოებრივი დამცველის თავის მომართვაში რეკომენდაციის სახით უთითებს, რომ ზემოაღნიშნულ ქვეყნებში არსებული პრაქტიკის გათვალისწინებით, მიზანშეწონილია, საქართველოში მოქმედმა მომსახურების გამწევმა კომპანიებმა მომხმარებელთა წინასწარი ინფორმირების ეფექტიანი მექანიზმის უზრუნველსაყოფად, დანერგონ ინდივიდუალური შეტყობინების ეტაპობრივი სისტემა, რომელიც გულისხმობს კომპლექსურ მიდგომას. კერძოდ, მომხმარებლებს მოკლე ტექსტური შეტყობინება უნდა გაეგზავნოთ შეძენილი მომსახურების მოცულობის 50 პროცენტის, 85 პროცენტის და 100 პროცენტის ამოწურვის ეტაპებზე. საზოგადოებრივი დამცველის განმარტებით, მომსახურების სრულად ამოწურვის ეტაპზე მნიშვნელოვანია, მომხმარებელთათვის გაგზავნილი შეტყობინება ასევე მოიცავდეს დეტალურ ინფრომაციას სტანდარტულ ტარიფზე გადასვლისა და მოსალოდნელი გაზრდილი ხარჯების შესახებ. ასეთი შეტყობინების სისტემის დანერგვით კომპანია უზრუნველყოფს მომხმარებელთა დაცულობას სამომხმარებლო პაკეტის მიღმა მიღებული მომსახურების შემთხვევაში დიდი ოდენობით გაუთვალისწინებელი ხარჯის შესაძლო რისკისგან. საზოგადოებრივი დამცველი მიმართვაში აღნიშნავს, რომ წინასწარი ინფორმირების ეფექტიანი მექანიზმის დანერგვას ხელს შეუწყობს მომხმარებელთათვის მათ მიერ მოხმარებული მომსახურების მოცულობის მინიტორინგის სისტემის დანერგვა. კერძოდ, დარიცხული საფასურის ონლაინ შემოწმება ან ისეთი აპლიკაციის (‘apps’) შემუშავება, რომლის ჩამოტვირთვაც მომხმარებლებს შეეძლებათ მობილურის მეშვეობით.
კომისიის 2017 წლის 3 აგვისტოს სხდომას ესწრებოდა შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელი, რომელმაც განაცხადა, რომ შპს ,,ჯეოსელი“ ვერ უზრუნველყოფდა ლაი-ლაის სააბონენტო ნომრებზე 3 თვის ვადაში მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებელთა ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ ინფორმირების ეფექტიანი სისტემის დანერგვას წლის ბოლომდე. მისი განმარტებით, კომპანიის მიერ დაგეგმილი ბილინგის შეცვლის პროექტი მაქსიმუმ ერთწლიანია.
II. კომისიის მიერ შესწავლილი მტკიცებულებები:
1. საზოგადოებრივი დამცველის მომართვა (კომისიაში რეგისტრაციის Nშ/10/3463-17; 28.04.17) თანდართული დოკუმენტაციით (რ. ცხვედიანის საჩივარი (№9/1008; 09.03.2017); საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვა შპს „ჯეოსელს“ (№9/1005; 22.03.2017); შპს „ჯეოსელის“ საპასუხო წერილი საზოგადოებრივ დამცველს (№9/1046; 11.04.2017);
2. კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი №შ-10/4423-17; 12.06.2017 თანდართული სააბონენტო ნომრის 558467501 საბილინგო მონაცემებით;
3. კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი №შ-10/4821-17; 28.06.2017 და სამსახურებრივი ბარათი №შ-10/4828-17; 28.06.2017 თანდართული ფოტო-გამოსახულებებით;
4. შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის ლ. გიორგაძის მიერ კომისიის 6 ივლისის სხდომაზე წამროდგენილი წერილობითი ფორმის ცხრილები მომსახურებებთან დაკავშირებით მომხმარებლებისთვის გასაგზავნი შეტყობინებების ჩამონათვალით;
5. შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ კომისიაში წარდგენილი წერილი (N6/3258-12; 20.06.2012) თანდართული სააბონენტო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმით და აღნიშნული წერილის საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურში რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი (N9/216; 22.06.2012);
6. კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ბაზრის რეგულირების დეპარტამენტის მოხსენებითი ბარათი (Nშ-10/5594-17; 28.07.2017) თანდართული შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ წარმოდგენილი ამონაწერით 2016 წლის 23 ნოემბერს რ. ცხვედიანის სააბონენტო ნომრიდან გაგზავნილი მულტიმედიური შეტყობინებების შესახებ;
7. საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვა (Nშ-10/5749-17; 03.08.2017);
8. რ. ცხვედიანის, შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის, საზოგადოებრივი დამცველის, კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის მთავარი სპეციალისტის ც.უჯმაჯურიძის, კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ბაზრის რეგულირების დეპარტამენტის უფროსის დ. გოგიჩაიშვილის მიერ კომისიის სხდომებზე მიცემული ახსნა-განმარტებები.
III. კომისიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები
1. შპს ,,ჯეოსელსა“ და მომხმარებელ რ. ცხვედიანს შორის 2016 წლის 12 აგვისტოს დაიდო მობილური სატელეფონო მომსახურების მიწოდების თაობაზე წერილობითი სააბონენტო ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც მომხმარებელი რ. ცხვედიანი სარგებლობს მობილური სატელეფონო მომსახურებით სააბონენტო ნომრით 577 952XXX. მომხმარებელ რ. ცხვედიანს გააქტიურებული ჰქონდა 25 ლარის ღირებულების პაკეტი ,,მეტი ულიმიტო“, რომელიც მოიცავდა: ულიმიტო ლოკალურ ზარებს, გარდა S1 (,,სილქნეტის“ მობილური ქსელი), ,,გლობალსელის“ და ,,GeoSim“ მიმართულებებზე; ულიმიტო სმს ადგილობრივ და საზღვარგარეთის მხოლოდ იმ მიმართულებებზე, სადაც ტარიფი 6 თეთრია; ინტერნეტი - 1გბ. პაკეტი არ მოქმედებდა მოკლე ნომრებზე გაგზავნილ შეტყობინებებზე და არ მოიცავდა მულტიმედიური შეტყობინების მომსახურებას.
მტკიცებულება: შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი (№9/1046; 11.04.2017) და მასზე თანდართული შპს ,,ჯეოსელსა“ და მომხმარებელს შორის გაფორმებული 2016 წლის 12 აგვისტოს სააბონენტო ხელშეკრულება; მხარეთა ახსნა-განმარტებები.
2. 2016 წლის 23 ნოემბერს, მომხმარებელმა რ. ცხვედიანმა სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX სხვადასხვა სააბონენტო ნომრებზე გააგზავნა 72 მულტიმედიური შეტყობინება. ერთი მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნის ღირებულება შეადგენდა 0,15 ლარს გადასახადების ჩათვლით. მულტიმედიური შეტყობინების მომსახურებით სარგებლობის გამო მომხმარებელ რ. ცხვედიანს დაერიცხა და ჩამოეჭრა 10,80 ლარი და მისი სატელეფონო ნომრის ანგარიშზე არსებული დადებითი ბალანსის გათვალისწინებით დაუგროვდა დავალიანება 4.64 ლარის ოდენობით.
მტკიცებულება: შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი (№9/1046; 11.04.2017) და მასზე თანდართული დეტალური ამონაწერი (23.11.2016) სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX მოკლე ტექსტური შეტყობინებებისა და მულტიმედიური შეტყობინებების გაგზავნის თაობაზე.
3. არსებული დავალიანების გამო, შპს ,,ჯეოსელმა“ მომხმარებელ რ. ცხვედიანს მომსახურება ცალმხრივად შეუზღუდა 2016 წლის 23 ნოემბერს, 11 საათსა და 07 წუთზე. შპს ,,ჯეოსელს“ არ მიუწოდებია მომხმარებლისთვის ინდივიდუალური შეტყობინება მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე. კომისიის სხდომაზე შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა დაადასტურა შპს ,,ჯეოსელის“ მხრიდან მომხმარებლის მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე ინფორმირების ვალდებულების დარღვევის ფაქტი;
მტკიცებულება: შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი (№9/1046; 11.04.2017); მხარეთა ახსნა-განმარტებები; შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება.
4. სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX მოკლე ტექსტური შეტყობინებებისა და მულტიმედიური შეტყობინებების გაგზავნის თაობაზე შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ წარმოდგენილ 2017 წლის 23 ნოემბრის დეტალურ ამონაწერში მითითებულია, რომ მულტიმედიური შეტყობინების საფასური არის 12 თეთრი. საზოგადოებრივი დამცველისთვის გაგზავნილი შპს ,,ჯეოსელის“ წერილის (№9/1046; 11.04.2017) თანახმად, მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნის საფასურია 15 თეთრი (გადასახადების ჩათვლით). შპს „ჯეოსელის“ 2017 წლის პირველი დეკემბრის N145-85 წერილით მომხმარებელ რ. ცხვედიანს განემარტა, რომ მისი სააბონენტო ნომრიდან გაგზავნილი იყო 72 მულტიმედიური შეტყობინება და თითოეულის ღირებულება შეადგენდა 0,15 ლარს. აბონენტსა და შპს ,,ჯეოსელის“ თანამშრომელს შორის 2016 წლის დეკემბრის თვეში შემდგარი ელექტრონული მიმოწერის ამონარიდების თანახმად, 2016 წლის 12 დეკემბერს, აბონენტს განემარტა, რომ შპს ,,ჯეოსელის“ ნომრის დეტალურ ამონაწერში მულტიმედიური შეტყობინების საფასური მითითებულია დღგ-ს (18%) და აქციზის (8%) გარეშე, ხოლო დღგ-ს და აქციზის გათვალისწინებით მომსახურების საფასური შეადგენს 15 თეთრს.
მტკიცებულება: შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი (№9/1046; 11.04.2017); საზოგადოებრივი დამცველის მომართვაზე (Nშ/10/3463-17; 28.04.17) თანდართული აბონენტსა და შპს ,,ჯეოსელის“ თანამშრომელს შორის 2016 წლის დეკემბრის თვეში შემდგარი ელექტრონული მიმოწერის ამონარიდები; შპს „ჯეოსელის“ 2017 წლის პირველი დეკემბრის N145-85 წერილი მომხმარებელს.
5. კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის მიერ 2017 წლის 1 ივნისიდან 7 ივნისიდან ჩატარებული შპს ,,ჯეოსელის“ მონიტორინგის ფარგლებში შპს ,,ჯეოსელის“ სააბონენტო ნომრიდან - 558 467501 გაიგზავნა რამდენიმე მულტიმედიური შეტყობინება. შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ გაცემულ დეტალურ ამონაწერში (01.06.20170-7.06.2017) მითითებულია თითოეული გაგზავნილი მულტიმედიური შეტყობინების საფასური (15 თეთრი) დღგ-სა და აქციზის ჩათვლით.
მტკიცებულება: კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი №შ-10/4423-17; 12.06.2017 თანდართული სააბონენტო ნომრის 558467501 საბილინგო მონაცემებით.
6. კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის მიერ, შპს ,,ჯეოსელის“ მონიტორინგის ფარგლებში, სატელეფონო ზარების განხორციელების შედეგად ბალანსის მთლიანად ამოწურვის შემდეგ, 2017 წლის 26 ივნისს, 2:56 საათზე სააბონენტო ნომერზე 577422406 შპს ,,ჯეოსელმა“ გამოაგზავნა შეტყობინება ბალანსის ამოწურვის გამო მომსახურების ცალმხრივად გათიშვის თაობაზე. ბალანსის ამოწურვამდე და მომსახურების შეზღუდვამდე შპს ,,ჯეოსელს“ სააბონენტო ნომერზე 577422406 არ გაუგზავნია შეტყობინება მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე.
მტკიცებულება: კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათები №შ-10/4821-17; 28.06.2017 №შ-10/4828-17; 28.06.2017.
7. საზოგადოებრივი დამცველის 2017 წლის 22 მარტის წერილით შპს ,,ჯეოსელს“ ეთხოვა მომხმარებელ რ. ცხვედიანსა და შპს ,,ჯეოსელს“ შორის მობილური სატელეფონო მომსახურების მიწოდების თაობაზე დადებული ხელშეკრულების წარმოდგენა.
შპს ,,ჯეოსელმა“ საზოგადოებრივ დამცველს წერილით (№9/1046; 11.04.2017) მიაწოდა მომხმარებელ რ. ცხვედიანის მიერ ხელმოწერილი ხელშეკრულების პირველი გვერდი, სადაც მითითებულია, რომ ,,აბონენტი ხელმოწერით ადასტურებს, რომ იგი სრულად იცნობს და ეთანხმება როგორც სააბონენტო ხელშეკრულებას, ასევე, მისი დანართ(ებ)ით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) გათვალისწინებულ ყველა პირობას. კომისიის სხდომაზე მომხმარებელმა რ. ცხვედიანმა არ უარყო შპს ,,ჯეოსელთან“ ხელშეკრულების დადების შემდეგ მისთვის მომსახურების პირობების ამსახველი ხელშეკრულების გადაცემის ფაქტი.
შპს ,,ჯეოსელის“ ოფიციალურ ვებ-გვერდზე www.geocell.ge, კომისიაში საკითხის განხილვის დღის მდგომარეობით, გამოქვეყნებულია 2012 წლის 26 მარტით დათარიღებული სააბონენტო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმა, რომელიც შეიცავს მომსახურების მიწოდების პირობებს. ამასთან, 2012 წლის 20 ივნისს კომისიაში შემოვიდა შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი თანდართული სააბონენტო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმით, რომელიც 2012 წლის 22 ივნისს გადაეცა საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურს.
მტკიცებულება: საზოგადოებრივი დამცველის მიმართვა შპს „ჯეოსელს“ (№9/1005; 22.03.2017); შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი (№9/1046; 11.04.2017) თანდართული ხელშეკრულებით; მომხმარებელ რ. ცხვედიანის მიერ კომისიის სხდომაზე მიცემული ახსნა-განმარტებები; ამონაბეჭდი შპს ,,ჯეოსელის“ ვებ-გვერდიდან (ინტერნეტ ბმული: https://geocell.ge/ge/private/help-support/useful-information/agreement. შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ კომისიაში წარდგენილი წერილი (N6/3258-12; 20.06.2012) თანდართული სააბონენტო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმით და აღნიშნული წერილის საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურში რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი (N9/216; 22.06.2012)
IV. გადაწყვეტილების მიღების სამართლებრივი საფუძვლები და დასაბუთება
1. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საქართველოს ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობის ორგანიზებისა და ურთიერთობების რეგულირების საფუძველია საქართველოს კონსტიტუცია, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები და შეთანხმებები, ეს კანონი და სხვა ნორმატიული აქტები.
2. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტის ვ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, კომისიის ერთ-ერთ ძირითად ფუნქციას წარმოადგენს ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქმიანობის განმახორციელებელ ავტორიზებულ პირთა შორის, აგრეთვე მათსა და მომხმარებლებს შორის წარმოშობილი დავების გადაწყვეტა თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში. ამავე კანონის 62-ე მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომხმარებელთა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვას ზედამხედველობს კომისია.
3. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ბ) ქვეპუნქტის შესაბამისად, ავტორიზებული პირი ვალდებულია შეასრულოს ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქართველოს კანონმდებლობა, მათ შორის, საქართველოს მთავრობის დადგენილებები, აგრეთვე, კომისიის დადგენილებები და გადაწყვეტილებები.
4. „ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის 45-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ავტორიზებული პირის მიერ ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის, მათ შორის, კომისიის დადგენილებებითა და გადაწყვეტილებებით განსაზღვრული მოთხოვნებისა და ვალდებულებების, დარღვევის ან/და ლიცენზიის მფლობელის მიერ სალიცენზიო პირობების დარღვევის შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია დამრღვევი წერილობით გააფრთხილოს, ხოლო დენადი ხასიათის დარღვევის კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრულ ვადაში აღმოუფხვრელობის ან 1 წლის განმავლობაში ახალი ერთჯერადი ხასიათის დარღვევის ჩადენის შემთხვევაში – დააკისროს ჯარიმა, რომლის ოდენობაა ავტორიზებული პირის ბოლო 12 კალენდარული თვის შემოსავლის (საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული ერთობლივი შემოსავალი დღგ-ის გარეშე) 0,5 პროცენტი, მაგრამ არანაკლებ 3000 და არა უმეტეს 30000 ლარისა.
5. კომისიის 2006 წლის 17 მარტის №3 დადგენილებით დამტკიცებული „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესებისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, წინამდებარე რეგლამენტი სავალდებულოა შესასრულებლად ნებისმიერი ელექტრონული საკომუნიკაციო მომსახურების მიმწოდებლისა და მომხმარებლისათვის. ამავე რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, მომხმარებლისათვის მიწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს ზუსტი, უტყუარი, ამომწურავი და გასაგები, რომელსაც არ ექნება დამაბნეველი ან მაცდური ხასიათი, ხოლო მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მომსახურების მიმწოდებელი ვალდებულია მომხმარებელს ინდივიდუალური შეტყობინებით მიაწოდოს ინფორმაცია, მომსახურების პირობების იმგვარი ცვლილების შესახებ, რაც ზრდის მომხმარებელზე დაკისრებული ვალდებულებების მოცულობას ან/და იმგვარად ცვლის მომსახურების პირობებს, რომ აღნიშნულს შეუძლია არსებითი გავლენა მოახდინოს მომხმარებლის გადაწყვეტილებაზე მომსახურების მიღების გაგრძელების თაობაზე, ასევე, ინფორმაცია წინამდებარე რეგლამენტით დადგენილი წესით მომსახურების შეზღუდვის ან/და მომსახურების მიმწოდებლის ინიციატივით მომსახურების ვადაზე ადრე შეწყვეტის თაობაზე. ამავე რეგლამენტის მე-16 მუხლის თანახმად, მომსახურების შეზღუდვის შესახებ ინდივიდუალურ შეტყობინებაში მითითებული უნდა იყოს: ა) მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვისა და მომსახურების შეზღუდვის მიზეზების დადგენილ ვადაში აღმოუფხვრელობის შემთხვევაში მომსახურების მიმწოდებლის მიერ მიღებული ზომების თაობაზე; ბ) სატელეფონო საცნობარო-საინფორმაციო ნომერი, რომელზეც მომხმარებელს შეუძლია უფასოდ გაიგოს დეტალური ინფორმაცია მოსალოდნელი შეზღუდვის ფორმის, შეზღუდვას დაქვემდებარებული მომსახურების სახეების, ვადის, აგრეთვე შეზღუდვის მიზეზებისა (დავალიანებისა) და პრეტენზიების წარდგენის პროცედურების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ადმინისტრაციული წარმოების მასალებისა და მხარეთა ახსნა-განმარტებების შესწავლის საფუძველზე კომისია აღნიშნავს შემდეგს:
1. 2017 წლის 23 ნოემბერს, შპს ,,ჯეოსელმა“ მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინების მიწოდების გარეშე მომხმარებელ რ. ცხვედიანს შეუზღუდა მომსახურების მიწოდება. კომისიის სხდომაზე შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენელმა დაადასტურა, რომ სადავო პერიოდში შპს ,,ჯეოსელი“ მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე შეტყობინებას მომხმარებლებს არ უგზავნიდა, რითაც შპს ,,ჯეოსელის“ მხრიდან ადგილი ჰქონდა „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-16 მუხლის დარღვევას (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, პუნქტი 3). ამასთანავე, შპს ,,ჯეოსელის“ მონიტორინგის პროცესში გამოვლინდა, რომ 2017 წლის 26 ივნისის მდგომარეობითაც, სააბონენტო ნომერზე არსებული ბალანსის ამოწურვამდე და მომსახურების შეზღუდვამდე, შპს ,,ჯეოსელი“ არ უზრუნველყოფს მომხმარებლების წინასწარ ინფორმირებას მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, მე-6 პუნქტი). შესაბამისად, შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ დარღვეულია ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ბ) ქვეპუნქტი, „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტი, მე-6 და მე-16 მუხლები, რაც შპს ,,ჯეოსელისთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველს წარმოადგენს.
კომისია ვერ გაიზიარებს შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის განცხადებას იმის თაობაზე, 2017 წლის 23 ნოემბერს, მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინების მიწოდების გარეშე მომხმარებელ რ. ცხვედიანისთვის მომსახურების მიწოდების შეზღუდვის გამო შპს ,,ჯეოსელს“ არ უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა, ვინაიდან კომისიის 2016 წლის 27 ოქტომბრის N705/22 გადაწყვეტილებით შპს ,,ჯეოსელს“ 2017 წლის პირველ თებერვლამდე მიეცა ვადა მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე მომხმარებელთა წინასწარ ინფორმირების ეფექტიანი სისტემის დანერგვის მიზნით.
კომისია აღნიშნავს, რომ ,,შპს „ჯეოსელის“ წინააღმდეგ მომხმარებელ ა.ყურაშვილის საჩივრის განხილვის შესახებ“ 2016 წლის 27 ოქტომბრის N705/22 გადაწყვეტილებით, შპს ,,ჯეოსელს“ დაევალა 2017 წლის პირველ თებერვლამდე ეფექტიანი სისტემის დანერგვა, რომელიც უზრუნველყოფდა მომხმარებელთა ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ გაფრთხილებას მათ მიერ წინასწარ შეძენილი მომსახურების მოცულობის (,,პაკეტის“) ამოწურვისა და ამოწურვის შემდეგ მომსახურების განსხვავებული ტარიფით მიწოდების გაგრძელების შესახებ, მიუხედავად მომხმარებლისთვის შეთავაზებული შემდგომი თუ წინასწარი გადახდის პირობისა.
კომისია ვერ გაიზიარებს შპს ,,ჯეოსელის“ წარმომადგენლის განცხადებას იმის თაობაზე, რომ მომხმარებლის მიერ შეძენილი მომსახურების პაკეტით (რომლის მოქმედების ვადა ჯერ არ ამოწურულა) სარგებლობისა და ამავდროულად სააბონენტო ნომრის ანგარიშზე ბალანსის არსებობის პირობებში, მომხმარებლისთვის ბალანსის მოსალოდნელი ამოწურვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინების გაგზავნა შესაძლოა მომხმარებლისთვის დამაბნეველი გახდეს.
მომხმარებელ რ. ცხვედიანის მიერ შეძენილი მომსახურების პაკეტის (,,მეტი ულიმიტო“) ფარგლებში მომხმარებელს შეეძლო ესარგებლა ამ პაკეტით გათვალისწინებული მომსახურებებით. შპს ,,ჯეოსელის“ წერილიდან (№9/1046; 11.04.2017) ირკვევა, რომ აღნიშნული მომსახურების პაკეტი არ შეიცავდა მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნას, რომელთა გაგზავნის საფასური - 10,80 ლარის ოდენობით მომხმარებელ რ. ცხვედიანს ჩამოეჭრა სააბონენტო ნომერის ანგარიშზე არსებული თანხიდან და დაერიცხა დავალიანება. ამდენად, მომხმარებელი, მის მიერ შეძენილი მომსახურების პაკეტით გაუთვალისწინებელი მომსახურებით სარგებლობის შემთხვევაში, მიღებული მომსახურების საფასურს იხდის მის სააბონენტო ნომრის ანგარიშზე არსებული თანხიდან. შესაბამისად, სააბონენტო ნომერზე არსებული ბალანსის ამოწურვამდე და მომსახურების შეზღუდვამდე, შპს ,,ჯეოსელმა“ უნდა უზრუნველყოს მომხმარებლების წინასწარი ინფორმირება მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე, რაც, ასევე უზრუნველყოფს მომხმარებლის არჩევანის უფლების რეალიზაციას, მათ შორის, უფლებას მიიღოს გადაწყვეტილება თუ როგორ განკარგოს მის ანგარიშზე არსებული თანხა და რა სახის მომსახურებაში დახარჯოს ის.
2. სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX მოკლე ტექსტური შეტყობინებებისა და მულტიმედიური შეტყობინებების გაგზავნის თაობაზე შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ წარმოდგენილ 2016 წლის 23 ნოემბრის დეტალურ ამონაწერში მითითებულია, რომ მულტიმედიური შეტყობინების საფასური არის 12 თეთრი. შესაბამისი ინფორმაციისა და განმარტების გარეშე მომხმარებელი ვერ ივარაუდებდა, რომ მულტიმედიური შეტყობინების საფასური - 12 თეთრი მითითებული იყო დღგ-ს და აქციზის გარეშე, ხოლო რეალურად ერთი მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნისთვის მას დაერიცხებოდა 0,15 ლარი. შესაბამისად, დეტალურ ამონაწერში მითითებული მომსახურების საფასური არ იყო ზუსტი, ამომწურავი და გასაგები და ჰქონდა დამაბნეველი ხასიათი. (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, პუნქტი 4). შესაბამისად, შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ დაირღვა „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-3 პუნქტი, რომლის თანახმად, მომსახურების მიმწოდებლის მიერ მომხმარებლისათვის მიწოდებული ინფორმაცია უნდა იყოს ზუსტი, უტყუარი, ამომწურავი და გასაგები, რომელსაც არ ექნება დამაბნეველი ან მაცდური ხასიათი.
აღნიშნული დარღვევა, წინამდებარე გადაწყვეტილების მიღების დროსთვის, შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ აღმოფხვრილია (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, პუნქტი 5).
3. შპს ,,ჯეოსელის“ მიერ გაცემული დეტალური ამონაწერით დასტურდება, რომ 2016 წლის 23 ნოემბერს, სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX სხვადასხვა სააბონენტო ნომრებზე გაიგზავნა 72 მულტიმედიური შეტყობინება (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, მე-2 პუნქტი).
კომისიის აპარატის სატელეფონო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის (Nშ-10/4423-17; 12.06.2017) თანახმად, 2016 წლის 23 ნოემბერს შპს ,,ჯეოსელის“ მომხმარებლის რ. ცხვედიანის მიერ სატელეფონო ნომრიდან - 577952XXX მულტიმედიური შეტყობინების გაგზავნის ფაქტის ნამდვილობის დადასტურება მხოლოდ საბილინგო მონაცემებითაა შესაძლებელი. მოცემულ შემთხვევაში აბონენტისთვის გაწეული მომსახურების სახის, მოცულობისა და დარიცხული დავალიანების სისწორის გადამოწმების ალტერნატიული საშუალებები, გარდა წარმოდგენილი დეტალური ამონაწერისა, კომისიას არ გააჩნია. შესაბამისად, ადმინისტრაციული წარმოების ფარგლებში წარმოდგენილი მასალებიდან ვერ დგინდება სააბონენტო ნომრიდან 577 952XXX 72 მულტიმედიური შეტყობინებების ნაცვლად მოკლე ტექსტური შეტყობინებების გაგზავნის, მათ შორის, მოკლე ტექსტური შეტყობინებების მულტიმედიურ შეტყობინებებად გარდაქმნის ფაქტი.
4. შპს ,,ჯეოსელსა“ და მომხმარებელ რ. ცხვედიანს შორის მობილური სატელეფონო მომსახურების მიწოდების თაობაზე წერილობითი სააბონენტო ხელშეკრულება დაიდო 2016 წლის 12 აგვისტოს. საზოგადოებრივი დამცველის წერილობითი მომართვის საფუძველზე შპს ,,ჯეოსელმა“ წერილით (№9/1046; 11.04.2017) მიაწოდა საზოგადოებრივ დამცველს მომხმარებელ რ. ცხვედიანის მიერ ხელმოწერილი სააბონენტო ხელშეკრულების პირველი გვერდი, სადაც მითითებულია, რომ ,,აბონენტი ხელმოწერით ადასტურებს, რომ იგი სრულად იცნობს და ეთანხმება როგორც სააბონენტო ხელშეკრულებას, ასევე, მისი დანართ(ებ)ით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) გათვალისწინებულ ყველა პირობას. კომისიის სხდომაზე მომხმარებელმა რ. ცხვედიანმა არ უარყო შპს ,,ჯეოსელთან“ ხელშეკრულების დადების შემდეგ მისთვის მომსახურების პირობების ამსახველი ხელშეკრულების გადაცემის ფაქტი. აღნიშნული ხელშეკრულებით განსაზღვრული მომსახურების მიწოდების დეტალური პირობები სტანდარტული სააბონენტო ხელშეკრულების სახით გამოქვეყნებულია შპს ,,ჯეოსელის“ ოფიციალურ ვებ-გვერდზე და დათარიღებულია 2016 წლის 23 მარტით. ამასთან, 2012 წლის 20 ივნისს კომისიაში შემოვიდა შპს ,,ჯეოსელის“ წერილი თანდართული სააბონენტო ხელშეკრულების ტიპიური ფორმით, რომელიც 2012 წლის 22 ივნისს გადაეცა საზოგადოებრივი დამცველის სამსახურს (იხ. ფაქტობრივი გარემოებები, პირველი და მე-7 პუნქტები). შესაბამისად, არ დგინდება შპს ,,ჯეოსელსა“ და მომხმარებელ რ. ცხვედიანს შორის მომსახურების მიწოდების თაობაზე წერილობითი ხელშეკრულების გაუფორმებლობისა და აღნიშნული ხელშეკრულების საზოგადოებრივი დამცველისთვის და მომხმარებლისთვის გადაუცემლობის ფაქტი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ასევე იმის გათვალისწინებით, რომ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შპს ,,ჯეოსელის“ მიმართ არ ყოფილა გამოყენებული ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის არცერთი სახე „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტისა და მე-16 მუხლის დარღვევისთვის, შპს ,,ჯეოსელს“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის სახით უნდა მიეცეს გაფრთხილება.
ამასთან, შპს ,,ჯეოსელს“ უნდა დაევალოს მომხმარებლებისთვის მათ სარგებლობაში არსებული სააბონენტო ნომრის ანგარისზე არსებული თანხის მოსალოდნელი ამოწურვისა და მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ, მომსახურების შეზღუდვამდე/ბალანსის ამოწურვამდე ინფორმირების უზრუნველყოფის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა, მიუხედავად გადახდის სისტემისა.
V. სარეზოლუციო ნაწილი:
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3, მე-11, მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ბ) ქვეპუნქტის, 45-ე მუხლის პირველი პუნქტისა და 62-ე მუხლის მე-2 პუნქტის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე და 53-ე მუხლების, „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტის, მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტისა და მე-16 მუხლის შესაბამისად, კომისიამ ერთხმად
გადაწყვიტა:
1. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს მომხმარებელ რ. ცხვედიანის საჩივარი;
2. შპს ,,ჯეოსელს“ მიეცეს გაფრთხილება ,,ელექტრონული კომუნიკაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის ბ) ქვეპუნქტისა და „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტისა და მე-16 მუხლის დარღვევის გამო;
3. დაევალოს შპს ,,ჯეოსელს“ 2018 წლის პირველ იანვრამდე „ელექტრონული კომუნიკაციების სფეროში მომსახურების მიწოდების წესისა და მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ რეგლამენტის მე-4 მუხლის მე-6 პუნქტისა და მე-16 მუხლის შესაბამისად, მომხმარებლებისთვის მათ სარგებლობაში არსებული სააბონენტო ნომრის ანგარიშზე არსებული თანხის მოსალოდნელი ამოწურვისა და მომსახურების მოსალოდნელი შეზღუდვის თაობაზე ინდივიდუალური შეტყობინებით წინასწარ, მომსახურების შეზღუდვამდე/ბალანსის ამოწურვამდე ინფორმირების უზრუნველყოფის ეფექტიანი სისტემის დანერგვა, მიუხედავად გადახდის სისტემისა;
4. წინამდებარე გადაწყვეტილება ძალაში შევიდეს მისი დამოწმებული ასლის მხარეებისთვის ჩაბარების დღიდან;
5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ქ. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში (მისამართი: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი მე–12 კმ., №6) მხარეებისთვის ჩაბარების დღიდან ერთი თვის ვადაში;
6. დაევალოს კომისიის ადმინისტრაციას (ი. ხარებავა) გადაწყვეტილების დამოწმებული ასლის დაუყოვნებლივ გადაგზავნა მხარეებისთვის;
7. კონტროლი აღნიშნული გადაწყვეტილების მე-3 პუნქტის შესრულებაზე დაევალოს კომისიის აპარატის სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურისა და ტექნოლოგიების დეპარტამენტს (ც. უჯმაჯურიძე).
კომისიის თავმჯდომარე კახი ბექაური
კომისიის წევრი ვახტანგ აბაშიძე
კომისიის წევრი ელისო ასანიძე
კომისიის წევრი გიორგი ფრუიძე
კომისიის წევრი მერაბ ქათამაძე
