შპს „ტელეკომპანია ქართული არხისთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე

შპს „ტელეკომპანია   ქართული   არხისთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე

I.            საქმის აღწერა

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (შემდგომში - „კომისია“) აღნიშნავს, რომ კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის (N 21-10-985, 02/06/2021) თანახმად,  კომისიაში დაიწყო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება შპს „ტელეკომპანია ქართული არხისთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე მის მიერ საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის გამო.

აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის  (N  21-10-985,  02/06/2021)  თანახმად,  კომისიაში  შემოვიდა  სს „ქართული    ფილმის“  განცხადება  (კომისიაში    რეგისტრაციის  Nშ21-6/1592),  შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ მიერ საავტორო და მომიჯნავე უფლებების დარღვევის შესახებ. კომისიის აპარატის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურების რეგულირების დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ მოხდა შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ სამაუწყებლო ბადის შემოწმება, რის შედეგადაც აღმოჩნდა, რომ ეთერში განთავსებულია მხატვრული ფილმები. კერძოდ, 2021 წლის 15 - 16 მაისს ეთერში განთავსდა მხატვრული ფილმები: „ფეოლა“, „ზოგი ჭირი მარგებელია“ და „ხევისბერი გოჩა“. 2021 წლის 21 მაისის წერილით კომისიამ მიმართა შპს „ტელეკომპანია ქართული არხს“ და მოსთხოვა 3 სამუშაო დღეში სამაუწყებლო ბადეში განთავსებული აუდიო- ვიზუალური პროდუქციის საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარმოდგენა. 2021 წლის 24 მაისს მაუწყებლისგან კომისიაში შემოვიდა საპასუხო წერილი, რომლის მიხედვითაც, ქვეყანაში გამოცხადებული იყო უქმე დღეები, რის გამოც სამაუწყებლო ბადეში დროულად ვერ მოხერხდა ცვლილებები, ამჟამად კი ეს ფილმები ამოღებულია. სამაუწყებლო ბადეში განთავსებული აუდიო-ვიზუალური     პროდუქციის     საქართველოს     ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია წარმოდგენილი არ არის. შესაბამისად, დეპარტამენტს მიაჩნია, რომ შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ მიერ შესაბამისი უფლებების მოპოვების გარეშე 2021 წლის 15 - 16 მაისს ეთერში მხატვრული ფილმების „ფეოლა“, „ზოგი ჭირი მარგებელია“ და „ხევისბერი გოჩა“ ეთერში განთავსებით, დაირღვა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

შპს „ტელეკომპანია ქართული არხისთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე საკითხის განხილვა დაინიშნა 2021 წლის 10 ივნისს, რის თაობაზეც კომპანიას შეტყობინებით ეცნობა. შეტყობინებით, შპს „ტელეკომპანია ქართული არხი“ მოწვეულ იქნა ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად და განემარტა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 98-ე და 99-ე მუხლებით გათვალისწინებული მტკიცებულებებისა და შუამდგომლობების წარმოდგენის, აგრეთვე საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და ადმინისტრაციული წარმოების მასალების გამოთხოვის უფლება.

კომისიის 2021 წლის 10 ივნისის სხდომას ესწრებოდნენ შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ დირექტორი გ.შარაშიძე და წარმომადგენლები გ. არეშიძე და თ. მეზვრიშვილი. მათ აღნიშნეს, რომ ქვეყანაში არსებული გარემოებების გამო და იმის გათვალისწინებით, რომ სამაუწყებლო ბადე წინასწარ იყო შედგენილი, მიუხედავად მცდელობისა, ვერ მოხერხდა ფილმების დროულად ჩანაცვლება და ტელეკომპანიის მხრიდან ვალდებულების შესრულება.

II.          კომისიის მიერ გამოკვლეული მტკიცებულებები

1. კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (N 21-10-990, 02/06/2021) და თანდართული ადმინისტრაციული წარმოების მასალები.

2. კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (N 21-10-985, 02/06/2021).

3.   კომისიის მიერ შპს „ტელეკომპანია ქართულ არხისთვის“გაგზავნილი წერილი (N გ-21-04/1479, 21/05/2021).

4.   შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ მიერ კომისიაში გაგზავნილი წერილი (კომისიაში რეგისტრაციის Nშ-20-6/2287, 24.05.2021).

5. შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ შესახებ მონაცემები კომისიის უწყებრივი რეესტრიდან და მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირთა საჯარო რეესტრიდან.

6.   შპს „ტელეკომპანია ქართული არხისათვის“ გაგზავნილი შეტყობინება კომისიის 2021 წლის 10 ივნისის სხდომაზე მოწვევის თაობაზე.

7. შპს  „ტელეკომპანია  ქართული  არხის“  წარმომადგენლების  ახსნა-განმარტება გაკეთებული კომისიის 2021 წლის 10 ივნისის სხდომაზე.

III.         კომისიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები

1.   შპს „ტელეკომპანია ქართული არხი“ წარმოადგენს მაუწყებლობის სფეროში კომისიის მიერ ავტორიზებულ პირს (ავტორიზაციის თარიღი 15/07/2015; მაუწყებლობის სახე: ტელემაუწყებლობა, მაუწყებლობის სახეობა: კერძო მაუწყებლობა, მაუწყებლობის ქვესახეობა: საერთო ტელემაუწყებლობა).

მტკიცებულება: მონაცემები მეწარმეთა და    არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული   პირების რეესტრიდან და ავტორიზებულ პირთა უწყებრივი რეესტრიდან.

2.   2021 წლის 15 - 16 მაისს შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ ეთერში შესაბამისი ნებართვის გარეშე განთავსებულ იქნა შემდეგი მხატვრული ფილმები: „ფეოლა“, „ზოგი ჭირი          მარგებელია“   და   „ხევისბერი   გოჩა“,   რისი   საქართველოს   ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციაც კომისიაში წარმოდგენილი არ არის.

მტკიცებულება: კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (N 21-10-985, 02/06/2021).

3.   ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ მიმართ არ ყოფილა გამოყენებული ,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველო კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული     პასუხისმგებლობის     არცერთი     სახე მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისათვის.

მტკიცებულება: კომისიის ავტორიზებულ პირთა უწყებრივი რეესტრი.

IV.         სამართლებრივი საფუძველი და დასაბუთება

1.  „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კანონმდებლობას შეადგენს საქართველოს კონსტიტუცია,   საქართველოს    საერთაშორისო    ხელშეკრულებები,    საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“, ეს კანონი, „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ და „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს    კანონები,    სხვა    საკანონმდებლო    და    კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები.

2. „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კომისიის ფუნქციას წარმოადგენს საავტორო და მომიჯნავე უფლებების, მავნე ზეგავლენისაგან არასრულწლოვანთა დაცვის,    აგრეთვე    რეკლამის    შესახებ    საკანონმდებლო    აქტების    შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი, ხოლო ამავე პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კომისიის  ფუნქციასა და  ვალდებულებას     წარმოადგენს  მაუწყებლის   მიერ მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი და ამ მოთხოვნათა დარღვევის შემთხვევაში მისთვის შესაბამისი სანქციების დაკისრება.

3.  „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451  მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ავტორიზებული პირი ვალდებულია დაიცვას მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი   კანონმდებლობა,   მათ   შორის,   კომისიის   დადგენილებები   და გადაწყვეტილებები.

4. „ლიტერატურისა  და  მხატვრული  ნაწარმოებების  დაცვის  შესახებ”  ბერნის კონვენციასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 24 ნოემბრის №609 დადგენილებით) და ,,საავტორო უფლებების შესახებ” 1996 წლის 20 დეკემბერის  ინტელექტუალური   საკუთრების მსოფლიო ორგანიზაციის ხელშეკრულებასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2001 წლის 23 მაისის № 879 დადგენილებით) მიერთებით, საქართველომ იკისრა ვალდებულება დაიცვას საავტორო და მომიჯნავე უფლებები და გაატაროს ამ ხელშეკრულებების გამოყენების უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ღონისძიებანი.

5. „ლიტერატურული  და  მხატვრული  ნაწარმოებების  დაცვის  შესახებ”  ბერნის კონვენციის მე-11bis    მუხლისა    და    „ისმო-ს    საავტორო    უფლებების    შესახებ ხელშეკრულების” მე-8 მუხლის თანახმად, ავტორები, სარგებლობენ განსაკუთრებული უფლებებით,  თავისი    ნაწარმოებების საყოველთაოდ    გაცნობისათვის    საჯარო გადაცემის   უფლება   დართონ   სადენებითა   და კავშირგაბმულობის   უმავთულო საშუალებებით. შესაბამისად, ხელშეკრულებები იცავენ რა ავტორის უფლებას ნაწარმოებთან  დაკავშირებით, ამ  ნორმის გამოყენებისათვის  აუცილებელია ნაწარმოების საჯაროდ გადაცემა და არა ნაწარმოების საშუალებები და ხერხები.

6.   ,,ბერნის კონვენციისა” და „ისმო-ს ხელშეკრულების” აღნიშნულ დანაწესთან სრულ შესაბამისობაშია „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონი, რომლის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ვ” ქვეპუნქტით ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება, რაც ნიშნავს უფლებას, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს: ნაწარმოების საჯარო გადაცემა, პირველი ან/და ხელახალი გადაცემის ჩათვლით; აგრეთვე ნაწარმოების გადაცემა სადენით ანდა უმავთულო კავშირგაბმულობის მეშვეობით ისე, რომ ის ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისათვის მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან (საჯარო გადაცემის უფლება).

7.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 37-ე და 38-ე მუხლების შესაბამისად, ნაწარმოების ნებისმიერი ფორმით გამოყენება ან ამ უფლების სხვა პირისათვის გადაცემა   ავტორის   განსაკუთრებული,   ექსკლუზიური   უფლებაა და ინტელექტუალურ სამართალში იგი პრეზუმირებულ ფაქტს წარმოადგენს. კერძოდ, ავტორი ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელი უფლებამოსილია სალიცენზიო ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცეს ლიცენზიანტს ნაწარმოების გამოყენების უფლება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წესითა და პირობებით.

8.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის თანახმად, სალიცენზიო ხელშეკრულება უნდა დაიდოს წერილობით.

9.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის პირველი          პუნქტის     შესაბამისად,     მაუწყებლობის     ორგანიზაციას     ეკუთვნის განსაკუთრებული უფლება, გამოიყენოს თავისი გადაცემა ნებისმიერი ფორმით, გადაცემის ყოველი ფორმით გამოყენებისათვის ანაზღაურების მიღების უფლების ჩათვლით. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაცემის გამოყენების განსაკუთრებული უფლება ნიშნავს უფლებას, ნება დართოს ან აკრძალოს გადაცემისჩანაწერის რეპროდუცირება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც გადაცემა ჩაწერილია                 მაუწყებლობის    ორგანიზაციის    თანხმობით    და    რეპროდუცირება ხორციელდება იმავე მიზნით, რისთვისაც მოხდა მისი ჩაწერა.

10. „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 58-ე მუხლის მე-2  პუნქტის  შესაბამისად,  პირი  რომელიც  არ  ასრულებს  ამ  კანონის  მოთხოვნებს, ითვლება  საავტორო  და  მომიჯნავე  უფლებების  დამრღვევად,  რაც  ამავე  მუხლის პირველი  პუნქტის  შესაბამისად,  იწვევს     სამოქალაქო,     ადმინისტრაციულ     და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას.

11. „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  71-ე  მუხლის  პირველი  პუნქტის მიხედვით, მაუწყებლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ან კომისიის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, აგრეთვე ლიცენზიის/ავტორიზაციის პირობების დარღვევის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს. კომისიის მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია. კომისია მაუწყებელს განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას  დარღვევის აღმოფხვრისთვის ან პრევენციისთვის ღონისძიებათა განსახორციელებლად. მაუწყებლის გაფრთხილების უფლებამოსილება არ ვრცელდება ამ   კანონის  561   და 562  მუხლებით    გათვალისწინებული    ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევებზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით, კომისია აღნიშნავს, რომ 2021 წლის 15 - 16 მაისს, შპს „ტელეკომპანია ქართული არხის“ სამაუწყებლო ბადეში, საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის გარეშე მხატრული ფილმების:

„ფეოლა“, „ზოგი ჭირი მარგებელია“ და „ხევისბერი გოჩა“ განთავსებით დარღვეულ იქნა „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლი, ისმო-ს საავტორო უფლებების შესახებ ხელშეკრულების მე-8 მუხლი, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი,   37-ე,   38-ე   და   42-ე,   50-ე   მუხლის   პირველი   და   მე-2   პუნქტები  და „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი, რაც „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, კომპანიის სანქცირების საფუძველია. კერძოდ, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მაუწყებლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ან კომისიის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, აგრეთვე ლიცენზიის/ავტორიზაციის პირობების დარღვევის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს. კომისიის მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია.

კომისია აღნიშნავს, გამომდინარე იქიდან, რომ შპს „ტელეკომპანია ქართულ არხს“ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა არ დაკისრებია, კომპანიას უნდა მიეცეს წერილობითი გაფრთხილება.

V.          სარეზოლუციო ნაწილი

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის შესახებ“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ“ ისმო-ს ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4, მე-13, 53-ე, 54-ე, 76-ე მუხლის, 95-ე, 96-ე, 97-ე, 98-ე, 99-ე მუხლებისა და VII თავის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37-ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მეორე პუნქტების, 58-ე მუხლის, „მაუწყებლობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის, მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ვ“ და „ი“ ქვეპუნქტების, 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, კომისიამ, კენჭისყრის შედეგად, ერთხმად

გადაწყვიტა:

1.       შპს    „ტელეკომპანია ქართულ  არხს“ მიეცეს  წერილობითი  გაფრთხილება „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის” ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ” ისმო-ს ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37- ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის დარღვევის გამო.