შპს „ახლისათვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე

შპს „ახლისათვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე

I.  საქმის აღწერა

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (შემდგომში - „კომისია“) აღნიშნავს, რომ კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის (N 21-10-2142, 30/11/2021) თანახმად, კომისიაში დაიწყო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება შპს „ახლისათვის“ (ს/კ 406317356) ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე მის მიერ საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის გამო.

აპარატის  აუდიო-ვიზუალური  მედია  მომსახურებების  რეგულირების  დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის   (N 21-10-2142, 30/11/2021) თანახმად, კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური  მედია მომსახურების რეგულირების        დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ მოხდა შპს „ახალის“ სამაუწყებლო ბადის შემოწმება, რის შედეგადაც აღმოჩნდა, რომ 2021 წლის 15 – 18 ნოემბრის პერიოდში ეთერში განთავსდა მხატვრული ფილმები: „ფრთების საიდუმლო“, „ლუკას სახარება“ და „კორალინა საშინელებათა  ქვეყანაში“.  2021  წლის  24  ნოემბრის  კომისიამ  წერილით  მიმართა  შპს „ახალს“ და მოსთხოვა 3 სამუშაო დღეში სამაუწყებლო ბადეში განთავსებული აუდიო- ვიზუალური პროდუქციის საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარმოდგენა. 2021 წლის 25 ნოემბერს მაუწყებლისგან კომისიაში შემოვიდა საპასუხო წერილი, რომელშიც საუბარი იყო, რომ ფილმები განთავსებული იყო ეთერში არა სრულად, არამედ ფრაგმენტებით და წერილის გამოგზავნის მომენტისთვის უკვე ამოღებული იყო ეთერიდან. ასევე, წერილში აღნიშნული იყო, რომ მაუწყებელმა კომუნიკაციების კომისიისგან შეიტყო, რომ უფლება ჰქონდათ განეთავსებინათ ფილმის ფრაგმენტები, თუ ის ეთერში არ გავიდოდა სრულად. შემოწმების შედეგად გამოვლინდა, რომ ეთერში განთავსებული იყო არა ფილმის ფრაგმენტები არამედ ფილმები სრულად. მიუხედავად იმისა, რომ ამჟამად აღნიშნული ფილმები ამოღებულია სამაუწყებლო ბადიდან, დეპარტამენტს მიაჩნია, რომ შპს „ახლის“ მიერ  2021  წლის  15  –  18  ნოემბრის  პერიოდში  მხატვრული  ფილმების:  „ფრთების საიდუმლო“, „ლუკას სახარება“ და „კორალინა საშინელებათა ქვეყანაში“ საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის გარეშე ეთერში განთავსებით, დაირღვა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

 შპს „ახლისათვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე საკითხის განხილვა დაინიშნა 2021 წლის 9 დეკემბერს, 15:00 საათზე, რის თაობაზეც კომპანიას ეცნობა წერილობითი შეტყობინებით. შეტყობინებით, შპს „ახალი“ მოწვეულ იქნა ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად და განემარტა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 98-ე და 99-ე მუხლებით გათვალისწინებული მტკიცებულებებისა და შუამდგომლობების წარმოდგენის, აგრეთვე საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და ადმინისტრაციული წარმოების მასალების გამოთხოვის უფლება.

 კომისიის 2021 წლის 9 დეკემბრის სხდომას ესწრებოდა შპს „ახალის“ დირექტორი, ქ. მიქაძე, რომელმაც აღნიშნა, რომ სხვა ტელეკომპანიებშიც გადიოდა ასეთი ფილმები და რადგანაც ეს ფილმები აიღეს Youtube-დან და იყო საჯარო, ჩათვალეს, რომ მათი გაშვება შესაძლებელი იქნებოდა. ქ. მიქაძემ აღიარა, რომ დაუშვეს შეცდომა, თუმცა არა მიზანმიმართულად. დირექტორის განმარტებით, აღნიშნული ფილმები დაუყოვნებლივ ამოიღეს ეთერიდან და ამჟამად კანონდარღვევით არცერთი ფილმი შპს „ახალის“ ეთერში არ გადის. ეთერში განთავსებული ყველა ფილმის ნებართვები ატვირთული აქვთ კომუნიკაციების კომისიის შესაბამის საიტზე.

II.  კომისიის მიერ გამოკვლეული მტკიცებულებები

1. კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (N 21-10-2142, 30/11/2021) და თანდართული ადმინისტრაციული წარმოების მასალები.

2.   კომისიის  წერილი  (N გ-21-04/3295, 24/11/2021) გაგზავნილი შპს „ახალისათვის“.

3.   შპს „ახლის“ (კომისიაში რეგისტრაციის Nშ-20-6/5115, 24.11.2021) წერილი.

4.   შპს „ახლის“  შესახებ მონაცემები კომისიის უწყებრივი რეესტრიდან და მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირთა საჯარო რეესტრიდან.

5.   შპს   „ახლისათვის“   გაგზავნილი  შეტყობინება კომისიის 2021 წლის 9  დეკემბრის სხდომაზე მოწვევის თაობაზე.

6.   შპს „ახლის“ წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება გაკეთებული კომისიის სხდომაზე.

III.  კომისიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები

1.   შპს  „ახალი“  წარმოადგენს  მაუწყებლობის  სფეროში  კომისიის  მიერ  ავტორიზებულ პირს (ავტორიზაციის თარიღი 28/01/2021; მაუწყებლობის სახე: ტელემაუწყებლობა, მაუწყებლობის სახეობა: კერძო მაუწყებლობა, მაუწყებლობის ქვესახეობა: საერთო ტელემაუწყებლობა).

2.   2021 წლის 15 – 18 ნოემბრის პერიოდში შპს „ახლის“ ეთერში შესაბამისი ნებართვის გარეშე განთავსებული იყო შემდეგი მხატვრული ფილმები: „ფრთების საიდუმლო“, „ლუკას სახარება“ და „კორალინა საშინელებათა ქვეყანაში“.

3.   ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შპს „ახლის“ მიმართ არ ყოფილა გამოყენებული ,,მაუწყებლობის შესახებ“        საქართველო კანონით  გათვალისწინებული ადმინისტრაციული  პასუხისმგებლობის არცერთი სახე   მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისათვის.

IV.  სამართლებრივი საფუძველი და დასაბუთება

 1.  „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კანონმდებლობას შეადგენს საქართველოს კონსტიტუცია,  საქართველოს  საერთაშორისო ხელშეკრულებები,    საქართველოს ორგანული კანონი „საქართველოს საარჩევნო კოდექსი“, ეს კანონი, „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ და „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონები,  სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები.

2. „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კომისიის ფუნქციას წარმოადგენს საავტორო და მომიჯნავე უფლებების, მავნე ზეგავლენისაგან არასრულწლოვანთა დაცვის,    აგრეთვე    რეკლამის    შესახებ    საკანონმდებლო    აქტების შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი, ხოლო ამავე პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კომისიის ფუნქციასა  და ვალდებულებას  წარმოადგენს  მაუწყებლის     მიერ მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი და ამ მოთხოვნათა დარღვევის შემთხვევაში მისთვის შესაბამისი სანქციების დაკისრება.

3.  „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451  მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ავტორიზებული პირი ვალდებულია დაიცვას მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი   კანონმდებლობა, მათ შორის, კომისიის   დადგენილებები   და გადაწყვეტილებები.

4. „ლიტერატურისა  და  მხატვრული  ნაწარმოებების  დაცვის  შესახებ”  ბერნის კონვენციასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 24 ნოემბრის №609 დადგენილებით) და ,,საავტორო უფლებების შესახებ” 1996 წლის 20 დეკემბერის ინტელექტუალური  საკუთრების  მსოფლიო  ორგანიზაციის ხელშეკრულებასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2001 წლის 23 მაისის № 879 დადგენილებით) მიერთებით, საქართველომ იკისრა ვალდებულება დაიცვას საავტორო და მომიჯნავე უფლებები და გაატაროს ამ ხელშეკრულებების გამოყენების უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ღონისძიებანი.

5. „ლიტერატურული  და  მხატვრული  ნაწარმოებების  დაცვის  შესახებ”  ბერნის კონვენციის                                მე-11bis    მუხლისა    და    „ისმო-ს    საავტორო    უფლებების    შესახებ ხელშეკრულების” მე-8 მუხლის თანახმად, ავტორები, სარგებლობენ განსაკუთრებული უფლებებით, თავისი ნაწარმოებების საყოველთაოდ    გაცნობისათვის    საჯარო გადაცემის  უფლება   დართონ   სადენებითა   და   კავშირგაბმულობის   უმავთულო საშუალებებით. შესაბამისად, ხელშეკრულებები იცავენ რა ავტორის უფლებას ნაწარმოებთან  დაკავშირებით, ამ ნორმის  გამოყენებისათვის     აუცილებელია ნაწარმოების საჯაროდ გადაცემა და არა ნაწარმოების საშუალებები და ხერხები.

6.   ,,ბერნის კონვენციისა” და „ისმო-ს ხელშეკრულების” აღნიშნულ დანაწესთან სრულ შესაბამისობაშია „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონი, რომლის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ვ” ქვეპუნქტით ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება, რაც ნიშნავს უფლებას, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს: ნაწარმოების საჯარო გადაცემა, პირველი ან/და ხელახალი გადაცემის ჩათვლით; აგრეთვე ნაწარმოების გადაცემა სადენით ანდა უმავთულო კავშირგაბმულობის მეშვეობით ისე, რომ ის ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისათვის მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან (საჯარო გადაცემის უფლება).

8.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის თანახმად, სალიცენზიო ხელშეკრულება უნდა დაიდოს წერილობით.

9.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის პირველი  პუნქტის     შესაბამისად,     მაუწყებლობის     ორგანიზაციას     ეკუთვნის განსაკუთრებული უფლება, გამოიყენოს თავისი გადაცემა ნებისმიერი ფორმით, გადაცემის ყოველი ფორმით გამოყენებისათვის ანაზღაურების მიღების უფლების ჩათვლით. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაცემის გამოყენების განსაკუთრებული უფლება ნიშნავს უფლებას, ნება დართოს ან აკრძალოს გადაცემისჩანაწერის რეპროდუცირება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც გადაცემა ჩაწერილია  მაუწყებლობის    ორგანიზაციის    თანხმობით    და    რეპროდუცირება ხორციელდება იმავე მიზნით, რისთვისაც მოხდა მისი ჩაწერა.

10. „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 58-ე მუხლის მე-2  პუნქტის  შესაბამისად,  პირი  რომელიც  არ  ასრულებს  ამ  კანონის  მოთხოვნებს, ითვლება  საავტორო  და  მომიჯნავე  უფლებების  დამრღვევად,  რაც  ამავე  მუხლის პირველი  პუნქტის  შესაბამისად,  იწვევს  სამოქალაქო, ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას.

11. „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  71-ე  მუხლის  პირველი  პუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ან კომისიის  გადაწყვეტილების  შეუსრულებლობის,  აგრეთვე  ლიცენზიის/ ავტორიზაციის პირობების დარღვევის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია  მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს.   კომისიის     მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია, მე-2 პუნქტის თანახმად, კომისია ვალდებულია მაუწყებელს დააკისროს ჯარიმა, თუ მან ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ გაფრთხილებაში მითითებულ ვადაში არ აღმოფხვრა გაფრთხილებაში აღნიშნული დარღვევა ან არ შეასრულა    კომისიის     გადაწყვეტილება, აგრეთვე თუ  მან ზემოაღნიშნული გაფრთხილების მიღებიდან 1 წლის განმავლობაში ჩაიდინა ახალი დარღვევა.

12. „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  71-ე  მუხლის  პირველი  პუნქტის მიხედვით, მაუწყებლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ან კომისიის გადაწყვეტილების  შეუსრულებლობის შემთხვევაში,    აგრეთვე ლიცენზიის/ავტორიზაციის  პირობების დარღვევის  შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს. კომისიის მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია. კომისია მაუწყებელს განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას დარღვევის      აღმოფხვრისთვის ან პრევენციისთვის  ღონისძიებათა განსახორციელებლად. მაუწყებლის გაფრთხილების უფლებამოსილება არ ვრცელდება ამ კანონის 561  და 562 მუხლებით    გათვალისწინებული    ვალდებულებების შეუსრულებლობის შემთხვევებზე.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამართლებრივი საფუძვლებისა და დასაბუთების გათვალისწინებით, კომისია აღნიშნავს, რომ 2021 წლის 15 – 18 ნოემბრის პერიოდში შპს „ახლის“ სამაუწყებლო ბადეში საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის გარეშე მხატრული ფილმების: „ფრთების საიდუმლო“, „ლუკას სახარება“ და „კორალინა საშინელებათა ქვეყანაში“ განთავსებით, დარღვეულ იქნა „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლი, ისმო-ს საავტორო უფლებების შესახებ ხელშეკრულების მე-8 მუხლი, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი, 37-ე,   38-ე   და   42-ე,   50-ე   მუხლის   პირველი   და   მე-2   პუნქტების   მუხლები  და „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი, რაც „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, კომპანიის სანქცირების საფუძველია. კერძოდ, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მაუწყებლის მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ან კომისიის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, აგრეთვე ლიცენზიის/ავტორიზაციის პირობების დარღვევის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს. კომისიის მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია.

კომისია აღნიშნავს, გამომდინარე იქიდან, რომ შპს „ახალს“ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა არ დაკისრებია და კომპანიისთვის პირველი დარღვევაა, კომპანიას უნდა მიეცეს წერილობითი გაფრთხილება.

V. სარეზოლუციო ნაწილი

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის შესახებ“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ“ ისმო-ს ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4, მე-13, 53-ე, 54-ე, 76-ე მუხლის, 95-ე, 96-ე, 97-ე, 98-ე, 99-ე მუხლებისა და VII თავის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37-ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მეორე პუნქტების, 58-ე მუხლის, „მაუწყებლობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის, მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ვ“ და „ი“ ქვეპუნქტების, 451   მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, კომისიამ, კენჭისყრის შედეგად, ერთხმად

გადაწყვიტა:

1.  შპს „ახალს“ მიეცეს წერილობითი გაფრთხილება „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის” ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ”  ისმო-ს   ხელშეკრულების   მე-8   მუხლის,   „საავტორო   და   მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37- ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების, „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  451   მუხლის  მე-10  პუნქტის  „ა“ ქვეპუნქტის დარღვევის გამო.