შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების საკითხის განხილვის თაობაზე

შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ადმინისტრაციული   პასუხისმგებლობის   დაკისრების საკითხის განხილვის თაობაზე

I. საქმის აღწერა

საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისია (შემდგომში - კომისია) აღნიშნავს, რომ კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათის (N21-10-2377, 24.12.2021) თანახმად, კომისიაში დაიწყო მარტივი ადმინისტრაციული წარმოება შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების საკითხის განხილვის მიზნით, მის მიერ საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის შესაძლო დარღვევის გამო.

კომისიის აპარატის   აუდიო-ვიზუალური მედია   მომსახურებების რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათში (N21-10-2377, 24.12.2021)   აღნიშნულია, რომ კომისიის აპარატის აუდიო-ვიზუალური მედია მომსახურების რეგულირების დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ მოხდა შპს „ტელეკომპანია დიას“ სამაუწყებლო ბადის შემოწმება, რის შედეგადაც აღმოჩნდა, რომ 2021 წლის 26-30 ნოემბრის პერიოდში ეთერში განთავსებული იყო მხატვრული ფილმები: „მხიარული რომანი“, „ყვავილი თოვლზე“ და „ლაზარეს თავგადასავალი“. აღნიშნულ აუდიო-ვიზუალურ პროდუქციაზე მაუწყებელს გადაცემის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია კომისიაში წარმოდგენილი არ აქვს. 2021 წლის 20 დეკემბერს, კომისიამ წერილობით მიმართა შპს „ტელეკომპანია დიას“ და მოსთხოვა 3 სამუშაო დღეში სამაუწყებლო ბადეში განთავსებული აუდიო-ვიზუალური პროდუქციის საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის წარმოდგენა, რაზეც კომისიას კომპანიისაგან პასუხი არ მიუღია. კომისიის აპარატის აუდიო- ვიზუალური   მედია   მომსახურებების   რეგულირების   დეპარტამენტს მიაჩნია, რომ შპს „ტელეკომპანია დიას“ მიერ შესაბამისი უფლებების მოპოვების გარეშე მხატვრული ფილმების ეთერში განთავსებით დაირღვა „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები.

შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის დაკისრების თაობაზე საკითხის განხილვა დაინიშნა 2021 წლის 30   დეკემბერს, 15:00 საათზე, რის შესახებ კომპანიას  ეცნობა წერილობითი  შეტყობინებით.     შეტყობინებით,  შპს „ტელეკომპანია დია“ მოწვეულ იქნა ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად და განემარტა საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 98-ე და 99- ე მუხლებით გათვალისწინებული     მტკიცებულებებისა და  შუამდგომლობების წარმოდგენის, აგრეთვე საქმის გარემოებათა გამოკვლევისა და ადმინისტრაციული წარმოების მასალების გამოთხოვის უფლება. კომისიის 2021 წლის 30 დეკემბრის სხდომაზე შპს ,,ტელეკომპანია დიას“ დირექტორმა მ. ტატულაშვილმა აღიარა საავტორო და მომიჯნავე უფლებების დარღვევით მხატვრული ფილმების ეთერში განთავსება.

II. კომისიის მიერ გამოკვლეული მტკიცებულებები

1. კომისიის  აპარატის  აუდიო-ვიზუალური  მედია  მომსახურების  რეგულირების დეპარტამენტის სამსახურებრივი ბარათი (N21-10-2377, 24.12.2021) თანდართული დოკუმენტაციით.

2. კომისიის მიერ   შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ გაგზავნილი   წერილი   (Nგ-21-04/3580, 20.12.2021).

3. შპს  ,,ტელეკომპანია  დიას“  დირექტორის  მიერ  კომისიის  სხდომაზე  მიცემული ახსნა-განმარტება.

4. შპს „ტელეკომპანია დიას“  შესახებ მონაცემები კომისიის უწყებრივი რეესტრიდან და მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირთა საჯარო რეესტრიდან.

III. კომისიის მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები

1.  შპს „ტელეკომპანი დია“ წარმოადგენს მაუწყებლობის სფეროში ავტორიზებულ პირს (ავტორიზაციის თარიღი:    14.07.2015.  მაუწყებლობის     სახე:     ტელემაუწყებლობა, მაუწყებლობის სახეობა: კერძო მაუწყებლობა, მაუწყებლობის ქვესახეობა: საერთო ტელემაუწყებლობა).

2.   2021 წლის 26 – 30 ნოემბრის პერიოდში შპს „ტელეკომპანია დიას“ ეთერში განთავსდა მხატვრული ფილმები: „მხიარული რომანი“, „ყვავილი თოვლზე“ და „ლაზარეს თავგადასავალი“. აღნიშნულ მხატვრულ ფილმებზე შპს ,,ტელეკომპანია დიას“ არ გააჩნია საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია. შპს ,,ტელეკომპანია დია“ აღიარებს აღნიშნული მხატვრული ფილმების შესაბამისი ნებართვის გარეშე გადაცემას.

3. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში შპს „ტელეკომპანია დიას“ მიმართ არ ყოფილა გამოყენებული ,,მაუწყებლობის შესახებ“   საქართველო კანონით   გათვალისწინებული ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობის  არცერთი  სახე  მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისათვის.

IV. სამართლებრივი საფუძველი და დასაბუთება

1.   „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კანონმდებლობას შეადგენს საქართველოს კონსტიტუცია,   საქართველოს   საერთაშორისო ხელშეკრულებები,        საქართველოს ორგანული   კანონი „საქართველოს   საარჩევნო   კოდექსი“,   ეს   კანონი,   „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ და „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონები,     სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტები.

2. „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, მაუწყებლობის სფეროში კომისიის ფუნქციას წარმოადგენს საავტორო და მომიჯნავე უფლებების, მავნე ზეგავლენისაგან არასრულწლოვანთა დაცვის, აგრეთვე  რეკლამის შესახებ  საკანონმდებლო აქტების შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი, ხოლო ამავე პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კომისიის ფუნქციასა და ვალდებულებას წარმოადგენს მაუწყებლის მიერ მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნების შესრულებაზე ზედამხედველობა და კონტროლი და ამ მოთხოვნათა დარღვევის შემთხვევაში მისთვის შესაბამისი სანქციების დაკისრება.

3.    „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  451 მუხლის  მე-10  პუნქტის  „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ავტორიზებული პირი ვალდებულია დაიცვას მაუწყებლობის სფეროში მოქმედი     კანონმდებლობა, მათ შორის, კომისიის     დადგენილებები  და გადაწყვეტილებები. „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 70-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, მაუწყებელი ვალდებულია უზრუნველყოს     მის     მიერ გადაცემული პროგრამების, რეკლამისა და სპონსორების   შესახებ  ინფორმაციის საქართველოს კანონმდებლობასთან     და     ლიცენზიის/ავტორიზაციის     პირობებთან შესაბამისობა.

4. „ლიტერატურისა   და   მხატვრული   ნაწარმოებების   დაცვის   შესახებ”   ბერნის კონვენციასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 1994 წლის 24 ნოემბრის №609 დადგენილებით) და ,,საავტორო უფლებების შესახებ” 1996 წლის 20 დეკემბერის ინტელექტუალური    საკუთრების    მსოფლიო    ორგანიზაციის ხელშეკრულებასთან (რატიფიცირებულია საქართველოს პარლამენტის 2001 წლის 23 მაისის № 879 დადგენილებით) მიერთებით, საქართველომ იკისრა ვალდებულება დაიცვას საავტორო და მომიჯნავე უფლებები და გაატაროს ამ ხელშეკრულებების გამოყენების უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ღონისძიებანი.

5. „ლიტერატურული   და   მხატვრული   ნაწარმოებების   დაცვის   შესახებ”   ბერნის კონვენციის                                მე-11bis    მუხლისა  და  „ისმო-ს    საავტორო    უფლებების შესახებ ხელშეკრულების” მე-8 მუხლის თანახმად, ავტორები, სარგებლობენ განსაკუთრებული უფლებებით, თავისი ნაწარმოებების საყოველთაოდ     გაცნობისათვის საჯარო გადაცემის უფლება  დართონ  სადენებითა  და  კავშირგაბმულობის  უმავთულო საშუალებებით. შესაბამისად, ხელშეკრულებები იცავენ რა ავტორის უფლებას ნაწარმოებთან დაკავშირებით, ამ ნორმის გამოყენებისათვის   აუცილებელია ნაწარმოების საჯაროდ გადაცემა და არა ნაწარმოების საშუალებები და ხერხები.

6. „ბერნის კონვენციისა” და „ისმო-ს ხელშეკრულების” აღნიშნულ დანაწესთან სრულ შესაბამისობაშია „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონი, რომლის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის ,,ვ” ქვეპუნქტის თანახმად, ავტორს ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელს აქვს ნაწარმოების გამოყენების განსაკუთრებული უფლება, რაც ნიშნავს უფლებას, განახორციელოს, ნება დართოს ან აკრძალოს: ნაწარმოების საჯარო გადაცემა, პირველი ან/და ხელახალი გადაცემის ჩათვლით; აგრეთვე ნაწარმოების გადაცემა   სადენით   ანდა   უმავთულო   კავშირგაბმულობის   მეშვეობით   ისე, რომ ის ხელმისაწვდომი იყოს ნებისმიერი პირისათვის მის მიერ არჩეულ დროს და ადგილიდან (საჯარო გადაცემის უფლება).

7.  „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 37-ე და 38-ე მუხლების შესაბამისად, ნაწარმოების ნებისმიერი ფორმით გამოყენება ან ამ უფლების სხვა პირისათვის გადაცემა     ავტორის     განსაკუთრებული,     ექსკლუზიური     უფლებაა და ინტელექტუალურ სამართალში იგი პრეზუმირებულ ფაქტს წარმოადგენს. კერძოდ, ავტორი ან საავტორო უფლების სხვა მფლობელი უფლებამოსილია სალიცენზიო ხელშეკრულების საფუძველზე გადასცეს ლიცენზიანტს ნაწარმოების გამოყენების უფლება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული წესითა და პირობებით.

8.  „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის 42-ე მუხლის თანახმად, სალიცენზიო ხელშეკრულება უნდა დაიდოს წერილობით.

9.   „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 50-ე მუხლის პირველი პუნქტის     შესაბამისად,  მაუწყებლობის     ორგანიზაციას     ეკუთვნის განსაკუთრებული უფლება, გამოიყენოს თავისი გადაცემა ნებისმიერი ფორმით, გადაცემის ყოველი ფორმით გამოყენებისათვის ანაზღაურების მიღების უფლების ჩათვლით. ამავე მუხლის მეორე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაცემის გამოყენების განსაკუთრებული უფლება ნიშნავს უფლებას, ნება დართოს ან აკრძალოს გადაცემისჩანაწერის რეპროდუცირება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც გადაცემა ჩაწერილია მაუწყებლობის    ორგანიზაციის    თანხმობით    და    რეპროდუცირება ხორციელდება იმავე მიზნით, რისთვისაც მოხდა მისი ჩაწერა.

10. „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ” საქართველოს კანონის 58-ე მუხლის მე-2   პუნქტის   შესაბამისად,   პირი   რომელიც   არ   ასრულებს   ამ   კანონის   მოთხოვნებს, ითვლება   საავტორო   და   მომიჯნავე   უფლებების   დამრღვევად,   რაც   ამავე   მუხლის პირველი    პუნქტის    შესაბამისად,    იწვევს    სამოქალაქო, ადმინისტრაციულ და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას.

11. „მაუწყებლობის  შესახებ“  საქართველოს  კანონის  71-ე  მუხლის  პირველი  პუნქტის თანახმად,  მაუწყებლის  მიერ  საქართველოს  კანონმდებლობის  დარღვევის  ან კომისიის გადაწყვეტილების        შეუსრულებლობის შემთხვევაში,  აგრეთვე ლიცენზიის/ავტორიზაციის  პირობების დარღვევის  შემთხვევაში კომისია ვალდებულია განიხილოს შესაბამისი საკითხი. დარღვევის ფაქტის დადასტურების შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია მაუწყებელი წერილობით გააფრთხილოს. კომისიის მიერ მაუწყებლის მიმართ სანქციის გამოყენების მიზანი უნდა იყოს დარღვევის აღმოფხვრა ან პრევენცია. კომისია მაუწყებელს განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას დარღვევის აღმოფხვრისთვის ან პრევენციისთვის  ღონისძიებათა განსახორციელებლად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კომისია აღნიშნავს, რომ 2021 წლის 26 – 30 ნოემბრის პერიოდში, შპს „ტელეკომპანია დიას“ მიერ, სამაუწყებლო ბადეში საქართველოს ტერიტორიაზე მართლზომიერი ჩვენების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის გარეშე მხატრული ფილმების: „მხიარული რომანი“, „ყვავილი თოვლზე“ და „ლაზარეს თავგადასავალი“ განთავსებით, დარღვეულ იქნა „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლი, ისმო-ს საავტორო უფლებების შესახებ ხელშეკრულების მე-8 მუხლი, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი, 37-ე,   38-ე   და   42-ე მუხლები,    50-ე    მუხლის    პირველი    და    მე-2    პუნქტები, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტი და 70-ე მუხლის პირველი პუქნტი, რაც „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, კომპანიის სანქცირების საფუძველია. გამომდინარე იქიდან, რომ შპს „ტელეკომპანია დიას“ ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მსგავსი/ანალოგიური დარღვევისთვის ადმინისტრაციული პასუხისმგებლობა არ დაკისრებია, ,,მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 71-ე მუხლის   პირველი   პუნქტის   შესაბამისად,   კომპანიას   უნდა   მიეცეს   წერილობითი გაფრთხილება.

V. სარეზოლუციო ნაწილი

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის შესახებ“ ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ“ ისმო-ს ხელშეკრულების მე-8 მუხლის, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4, მე-13, 53-ე, 54-ე, 76-ე მუხლის, 95-ე, 96-ე, 97-ე, 98-ე, 99-ე მუხლებისა და VII თავის, „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37-ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მეორე პუნქტების, 58-ე მუხლის, „მაუწყებლობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის პირველი პუნქტის, მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის „ვ“ და „ი“ ქვეპუნქტების, 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, 70-ე მუხლის პირველი პუნქტისა და 71-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, კომისიამ, კენჭისყრის შედეგად, ერთხმად

გადაწყვიტა:

1.  შპს „ტელეკომპანია დიას“ მიეცეს წერილობითი გაფრთხილება „ლიტერატურული და მხატვრული ნაწარმოებების დაცვის” ბერნის კონვენციის მე-11bis მუხლის, „საავტორო უფლებების შესახებ”   ისმო-ს     ხელშეკრულების     მე-8     მუხლის,     „საავტორო     და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლის მე-2 პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტის, 37- ე, 38-ე და 42-ე მუხლების, 50-ე მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების, „მაუწყებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 451 მუხლის მე-10 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტისა და 70-ე მუხლის პირველი პუნქტის დარღვევის გამო.

2.    დაევალოს კომისიის    აპარატის ადმინისტრაციას  (ო.ვოტ) წინამდებარე გადაწყვეტილების შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ დაუყოვნებლივ გაგზავნა და კომისიის ვებგვერდზე (www.comcom.ge) გამოქვეყნება.

3.  გადაწყვეტილება ძალაში შედის გადაწყვეტილების    დამოწმებული    ასლის შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ჩაბარების დღიდან.

4. გადაწყვეტილება   შეიძლება   გასაჩივრდეს   ქ.   თბილისის   საქალაქო   სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა    კოლეგიაში (მისამართი: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი, №64) შპს „ტელეკომპანია დიასთვის“ ჩაბარების დღიდან ერთი თვის ვადაში.

5.  კონტროლი    აღნიშნული    გადაწყვეტილების    შესრულებაზე დაევალოს    კომისიის აპარატის ადმინისტრაციას (ო.ვოტ).